ТҰРАН БАҺАДҮРЛЕРІ НЕМЕСЕ ЕР, БИ, НАРДЫҢ ЕРЛІК ЖОРЫҚТАРЫ

Ал, Би орынды? жа?тауында?ы с?мкесiнен жазба д?птерiн алып пара?тап, сонда?ы жаз?андарын саралап о?ып отырып, бiр ?иял?а кiрiп кеткенiн бай?амай ?алды.

– Не ойлап отырсы?? – дедi Нар басын к?терiп.

– Ертедегi эллиндер Анарыс бабамызды – Анахарсистi айтамын, ??рмет т?т?андары сондай, ?абiрiнi? басына арнайы ескерткiш белгi орнатып, т??ырына «Тiлi?е, ??л?ыны?а ж?не он екi м?ше?е ие бол» деп, ?з с?зiн ойып жазыпты. Сол ?лы бабамыз жайлы ойлап кеткен екем.

– И?-?, ?алай едi… – Нар ма?дайын ?стап, бiр жайды есiне т?сiрiп ?урелендi.

– Би, олар мына ?ле?-жырымен бабамызды аза т?т?ан екен:

Жат жердi кезген Анарыс скифтерге оралды,

Ту?андарын эллинше о?ытуды ?ол?а алды.

Алайда данышпанны? тiл, а?ылы кесiр боп,

?ауырсынды с?р жебе ар?асына ?адалды…

Екеуi осы ?ле?нi? м?н-ма?ынасын тере? ???ысы келгендей бiраз ?нсiз жатты. Аздан со? Би:

– Со-ла-ай, – дедi Нарды ?оштап. – Эллиндер бабамызды ?лемдегi жетi данышпанны? ?атарына ?осып, оны? айт?ан ?анатты с?здерiн «Скиф осылай дейтiн» деп ауыздарынан тастамай айтып ж?ргенi де сол ??рметтерi емес пе.

– Би, сен сол жетi ??ламаны атап шы?а аласы? ба?

– Есiмде ?алса, ?азiр к?рейiн, – дедi ол к?зiн ж?мып. Ішiнен ?айталап, еске т?сiрдi де, – к?не заманды? тарихты? атасы Геродот пен Страбон, Секст Эмпириктер ?з е?бектерiнде Анарыс бабамызды «?лемдегi жетi ??ламаны?» бiрiне жат?ызыпты. Олар бабамызды Фалес, Солон, Периандр, Клеобул, Хилон, Биант, Питтактармен ?атар атайды, – дедi ма?танышпен.

– Анарыс бабамыздан ?ал?ан мына с?здер б?гiнгi заманымыз?а да келедi емес пе: «Е? а?ылды адам – ел билеуден аула? бол?ан адам», «Татымсыз мы? досы? бол?анша, татымды бiр досы?ны? бол?аны арты?», «Базар – бiр-бiрi?дi алдау?а, тонау?а ?дейi жасал?ан орын», «Бiр ?ажабы, Элладада жарыс?а ?нерпаздар т?седi де, олар?а ?нерi жо?тар ба?а бередi», «Элладада менi а?ыл-парасат ?ор?ап едi, ?з елiмде ?ыз?аныш ??рбаны болдым…»

– И? – ?, – деп к?рсiндi Би.

Д?л осы кезде оларды? жанына танауы делдиiп Ер келдi.

– Ой, мына к?ннi? ысты?ын-ай, терлеп, пысынап кеттiм ?ой. Ана «Сарыа?ашты» бершi, а??ам да кеуiп кеттi.

– Іздегенi?дi тапты? ба? – дедi Нар «Сарыа?аш» минералды суын Ердi? ?олына ?статып жатып.

– Бiз таппай ?оямыз ба. Бiздi? ?йдi? ?стi?гi жа?ында екi орамнан кейiнгi к?шеде т?ратын М?рат бар емес пе. Соны? ?кесi инкассатор ?ой.