ТҰРАН БАҺАДҮРЛЕРІ НЕМЕСЕ ЕР, БИ, НАРДЫҢ ЕРЛІК ЖОРЫҚТАРЫ

Осыны есiткен ?азы??рт ?з ма?айында?ы аласа таулар?а жар салады:

Ордабасы ?лыма айт,

?ызылсе?гiр ?ызыма айт,

Еншiлес iнiм ?а??ыра??а айт,

Сiзден ар?ы ?ара??а айт, – деп ?азы??рт батыс жа?ында?ы ке? далада на? ?зi сия?ты о?шауланып т?р?ан тауларды? б?рiнi? атын атап барып, е? со?ында «?айтары?да ?ы?ыра??а бар да ?айт» деп бiтiрiп, жетi тау?а елшi ж?мсайды. Осыны есiткен ?лгi со?ыс??мар таулар б?ларды? ода?ынан ?аймы?ып, жотадан бiрдi-екiлi жай со??ы берумен шектеледi. Осылайша ?азы??рт тауыны? басы ?а?ылып, жотасы ?ос ?ркештi т?йеге ??сап ?ал?ан екен дейдi.

Ал ?лгiнде ?з аты е? со?ында айтыл?анды?тан, ?рi к?зге iлмегендей болып «бар да ?айт» дегенiне намыстан?ан ?ы?ыра? ?ы?ырайып, шеткерiрекке барып орналасыпты дейдi».

– Болды ?ызы? деген осы екен. – дедi Нар ойланып. – Сонда б?л тау ?кпелеп, ?ы?ырайып ?ал?анды?тан «?ы?ыра?» деп атал?ан ба екен?

– Кiм бiледi. Дегенiмен сол ?азы??ртты? баурайында туып-?скен ?алаубек Т?рсын??лов деген жазушыны? айтуы бойынша, «?ы?ыра?» деген ежелгi ?аруды? аты бол?ан екен.

О?ан академик Радлов т?ркiлердi? жалпа? ?ылышы деп т?сiнiк берiптi. Б?л тауды? тастары ?атты да ты?ыз болып, ?ару-жара?ты ?айрау?а пайдаланса керек. Содан «?ы?ыра?ты жанитын тасы бар тау» деген ма?ынада ?ы?ыра? аталып кетуi ?бден м?мкiн дейдi жазушы.

– Е-е-е, – деп Ер мен Нар жерде жат?ан тастарды ?олдарына алып, олар?а ш??шия ?араумен болды.

А?айынды ?шеуi т?ртта?андап тырмысып, ?ы?ыра?ты? жотасы-на к?терiлiп бара жатты. Алдында келе жат?ан Ер жота?а шы?а келдi де, бауырларына:

– Мен бiрiншi шы?тым! – деп ма?танды.

Артынша Би мен Нар да биiк жота?а ентiге к?терiлдi.

Жота ?стi ары ?арай е?iстеу келген ке?, жайпа? жазы? екен. К?ктемгi сал?ын лептi ж?мса? самал ауыз, тыныс жолдарынан лап етiп, кеуделерiн кернеп кеттi. ?лгiндегi шаршап-ентiккендерiнен т?к ?алма?андай.

– ?андай керемет! – дедi Нар бетiн саумал самал?а т?сеп.

– Ана? ?ара?даршы, а?-ша??ан ?йлерiмен Сарыа?ашты? шетi де ?ы?ыра? тау?а жетiп ?алыпты ?ой, – дедi Ер сол б?йiрден ?алайы шатырлары к?нге ша?ылыс?ан жыпырла?ан ?йлердi к?рсетiп.

– ?не, Дарбаза кентi де ала?ан?а сал?андай иегiмiздi? астында жатыр.

– Шаймерден ?улие мешiтiне де адамдар к?п келетiн болыпты ?ой, – дедi Би т?бе етегiндегi мал сойып, ас ?амдап жат?ан адамдар мен бiр шетте ?аз-?атар иiрiлiп т?р?ан авток?лiктерге ?арап.

– Сен оны айтасы?, мына Ер Д?уiт т?сiне де зиярат етушiлер к?п келетiн бол?ан. ?не, ?юлi темiр-терсектердi? алдында шо?ырланып т?р?ан адамдар?а ?ара?дар.