Улуғбек хазинаси

О, хом сут эмган одамлар, одамлар!…” – Мирзо Улуғбек ер остидан ўғли Абдулъазизга кўз ташлади, гўё ундан иймангандай:

– Андуҳ чекмай не қилай, тақсир? – деди. – Бандаи ожиз ўз пушти камаримдан бўлған фарзандим билан урушмоқдамен, салтанат талашмоқдамен…

Шайхулислом оғир салласининг печини орқага ташлаб, секин бош чайқади.

– Ўз қиблагоҳининг иродаси фарзанд учун фарзи айндир[32 - Фарзи айн – бажарилмоғи лозим буйруқ.]. Анинг иродасига бош эгмаган фарзанд устидан ҳукм чиқармоқ падар учун ҳам фарз, ҳам қарздур, давлатпаноҳ!

Мирзо Улуғбек буни ўзи ўйлаб юрган бўлса ҳам, шайхулисломнинг сўзи дилига хиёл тасалли бергандай туюлди.

Отаси Шоҳруҳ Мирзодан эшитган бир ҳикоят беихтиёр эсига тушди.

Бобоси Амир Темур пирим деб қўл берган Сайид Барака ҳазратлари жаҳонгирнинг юришларида ҳамиша бирга бўлар экан. Сайид Барака ҳазратлари Амир Темурнинг хушнудлигида хушнуд, қайғусида қайғудош экан.

Бобоси олис Ўрол соҳилларида Тўхтамишхон билан жанг қилганида унинг аҳволи танг бўлиб, Олтин Ўрда лашкари устун кела бошлабди. Шунда Сайид Барака ҳазратлари бир ҳовуч майда тош олиб, сакраб отга минибди-ю, такбир садосини ўқиб наъра тортганича қўлидаги тошларни ёв томон сочиб юбориб, душман сафига бостириб кирибди. Буни кўрган бутун лашкар “ёв қочди” деган сурон билан ғанимлар сафига от солдириб борибди-ю, душманни пароканда қилибди.