Капитан Грант болалари

U Patagoniya sohillari yoqalab o�tdi, Huzurijon portini, shuningdek muqaddas Yulian portini ham ochdi va bu portda uzoq turib qoldi. So�ng o�sha kenglikning ellik ikkinchi gradusida keyinchalik uning nomiga qo�yilgan o�n bir ming Qiz bo�g�ozini ochib, Magellan Tinch okeanga chiqdi. Ko�zi oldida quyosh nurlari ostida tovlanib turgan yangi dengiz ochilganda u o�zida yo�q xursand bo�lib, yuragi shodlikdan o�ynab ketgan bo�lsa kerak deyman!

‒ Eh, qani endi men ham o�shanda u bilan birga bo�lgan bo�lsam! – deb yubordi geografiya olimining so�zlaridan to�lqinlangan Robert.

‒ Buni men ham istardim, o�g�lim, bundan uch yuz yil burun tug�ilganimda bunday hodisada albatta ishtirok qilgan bo�lardim-a.

‒ Bundan biz xafa bo�lgan bo�lardik, janob Paganel, – dedi Elen, – chunki unda siz hozir biz bilan «Dunkan»da o�tirmagan bo�lardingiz, biz esa siz hozir aytib bergan gaplarni eshitmagan bo�lardik.

‒ Men bo�lmasam, boshqa biror kishi so�zlab berardi, xonim.

U Amerikaning G�arbiy sohilini aka-uka Pisarrolar tekshirganini ham qo�shib aytgan bo�lardi. Sarguzasht axtargan bu jasur kishilar qator shaharlarga asos qo�ydilar. Kusko, Kvito, Lima, Sant-Yago, Villa-Rika, Valparayso va hozir «Dunkan» ketayotgan Konsepsion shaharlarining hammasiga o�shalar asos solgan. Aka-uka Pisarrolarning kashfiyotlarini Magellanning kashfiyotlariga qo�shib, Amerika qit’asining sohillarini kartaga tushirish mumkin bo�ldi, bu esa Eski Dunyo olimlarini juda xursand qildi.

‒ Lekin men bu bilan kifoyalanmagan bo�lardim, – dedi Robert.

‒ Nima uchun endi? – deb suradi. Meri, bu kashfiyotlar to�g�risidagi hikoyalarga juda qiziqib qolgan ukasiga qarab.

‒ Rost-a, o�g�lim, nima uchun? – deb takror so�radi dalda beruvchi tabassum bilan Glenarvan ham.

‒ Chunki men Magellan bo�g�ozining nariyog�ida nima borligini bilishga qiziqqan bo�lar edim.

‒ Barakalla, do�stim! – dedi Paganel, – Men ham qit’a Janubiy qutbgacha cho�zilib ketadimi yoki Dreyk degan sizning vatandoshlaringiz taxmin qilgandek, ochiq dengizga chiqadimi – mana shuni bilishga qiziqqan bo�lardim.

Xullas, ishonamanki, Robert Grant bilan Jak Paganel o�n yettinchi asrda yashagan bo�lsalar, bu geografik jumboqni hal qilishga intilib albatta Sxouten bilan Lemer ketidan ketgan bo�lardilar.

‒ Ular olimlar edimi? – deb so�radi Elen.