Лаьмнашкахь ткъес

Уьш шен тIома к?ел лаьцнера Iедало. Царна т?e a тевжина, халкъ таладора цо. Нохчочунна дихкинера БIаьн-Некъал лаха вала. Г?алахь гучуваьлча, йаппарш йеш, сийсазвора. Шен кха т?е йаьлла вир санна, лоллура.

Халкъо садеттара, амма, кхидIа сацо ницкъ боцуш, цуьнан дог дуьзнера дералло, цхьа суй оьшура кхузахь ц?е лато, оцу харцонашна дуьхьал халкъ г?атто.

ДIадаханчу шарахь дагахь доцург хилира гIаттаман кечамна. Цхьаннан маттаца куьйгалхойх масех стаг лецира. Бакъдерг аьлча, коьртачех кхоъ бен ца нисвелла царна йукъа: Муслон ШoIип, Iабдурахьмин Маккхал, Абубакаран Iела а.

XIетахь Iаьлбаг цIахь вацара, деций, вежаршций Макка вахана.

Дарц дала герга ду хIинца. Цуьнан куьйгалхойх ву Iаьлбаг а.

«XIун хир-те сох? – хоьтту цо шега. – Йа, шайх Мансур санна, махкахваьккхина, доь доцуш войъур-те, йа, Бийболат санна, тешнабехкаца тIаьхьашха тоьхна, вуьйр-те, йа имам Г?еза-Махьма санна, турпала вужур-те, йа, БойсaгIар санна, тангIалкха т?е хьалаозор-те?»

Кхо бере йуьрта йисте кхочуш, дехьа басахула охьа шовданна т?ебог?учу гIашлойн новкъахь, пхьаьрсах тесна г?ели диллина цIестан к?айн к?удал а йолуш, кегийра г?улчаш йохуш йогIу йоI гучуйелира.

БIаьстенан мелачу махо хьоьстура, цуьнан коьртарчу гуьлмаьнди к?елхьара ара а г?оьртина, шерачу хьаьжа т?ехь чIaгаршца охкайелла Iаьржа месаш. ДIа мел боккхучу когаца, нийсачу букъа т?ехь ха хоьрцуш, цкъа цхьана, т?аккха вукху агIор керчара настарш т?е охьайеана йеха, стомма к?ажар. Оцу боцачу новкъахь маситтазза а хийцабелира цуьнан йуьхьа т?ера бос. Севсина, ховха балдаш цкъацкъа делалой, шагатIулгах йича санна йолу кIайн, нийса цергаш гучуйовлура. Ло санна, к?айчу, дехочу логаний, горгачу беснешний т?ехула, цIен бос баржош, йовха тулг?е хьодура, г?одайукъ къовлуш тIейуьйхинчу готтачу гIабали к?ел, хьерадаьлча санна, тохалора дог. Хеталора, некха тIера дато чарпазаш эххар а ткъаршшехь лоьлхуьйтур йу.

TIаккха, жимма Iай, йоьIан хазачу йуьхьа т?ехула сингаттаман мархаш йаьржара. TIепаза бовра ал бос, хиллачу баьллех тера балдаш а к?айлора, ца тохалуш совцура бIаьрнегIарш а.

ЙоьIан кийрахь къуьйсуш шиъ мостагI вара: безам, цабезам. Амма цуьнан карахь бацара шен кхоллам. Цо иза Делан кара беллера, дог ца дуьллура ирсах…

Боьрахула хьалавогIучу кхаа беречух цIеххьана бIaьрг кхетча, кхерайелла, дегI дeгийра цуьнан. Амма, Къайсар а, Болат а вевзина, дегIан массо пхенашка йовхо хьаьдира. Хьалха вoгIу Къайсар, шена тIаьхьарчу беречуьнга масех дош аьлла, шовданeхьа охьавирзича, шен болар сихдира йоIа.