Миллиардернинг хотиралари

Мен 1000 доллар таклиф қилдим; бошқа даъвогарлар эса 2000 доллар; шундай қилиб, нарх яна ва яна юқорилаб борарди. Ҳеч ким ён беришни истамас эди, ва ниҳоят нарх 50 000 долларга кўтарилди! Бу биз тахмин қилганимиздан анча юқори баҳо эди. Кейин 60 000 долларга кўтарилди ва секинлик билан 70 000 долларгача борди.

Р?шни сотиб ололмайман, СЌРЅРі асосийси, ТіРёСЃРѕР±-китоб учун керакли пулни топа олмайман деган хавотир мени чулғаб ола бошлади. РќРёТіРѕСЏС‚, даъвогарлар 72 000 доллар таклиф қилди. Мен дарҳол Т›РёС‡Т›РёСЂРґРёРј: 72 500 доллар! РЁСѓРЅРґР° Кларк айтди: “Бўлди, мен шу ерда тўхтатаман, Р–РѕРЅ: РёС€ сеники!”

– Ҳамма суммага чекни ҳозироқ беришим керакми? – деб сўрадим.

– Йўқ, – деди Кларк, – сенга бу суммани ишонаман, қандай қулай бўлса, шундай йўл тут!

“Рокфеллер ва Андрюс” фирмасига шу йўсинда асос солинди ва мен қулоғимгача керосин савдосига кўмилиб кетдим. Шундан бери, 56 ёшни қаршилагунимча, деярли қирқ йил давомида бу иш билан шуғулландим.

Керосин саноатининг биринчи қадамлари тарихи ҳаммага яхши маълум, уни такрорлаш шарт эмас. Керосинни тозалаш жуда оддий жараён, унинг биринчи фойдаси яхшигина бўлди. Албатта, тез орада бу ишга бутун халқ ўзини урди: қассоблар, новвойлар, совунфурушлар – ҳамма керосинни тозалашга киришди ва бироз муддат ўтгач, бозорда керосин миқдори истеъмол ҳажмидан ортиб кетди.

Нархлар яна ва яна тушиб борарди, натижада, бу вазият саноатга хавф сола бошлади.