СЎЗ

Агар биз бугун, бу улуғ зотнинг хотира кечасида ҳаётда юз берган майда-чуйда, икир-чикир гаплар, ачинарли воқеалардан юқори туриб, Шайхзода ижодига хос ғурур билан ёндашадиган бўлсак – бундай ёндашишни Шайхзода шахси ва яратган асарлари ўзи тақазо этади, чунки Шайх ака ҳаёт вақтида ҳам ўз рақибларига бир оғиз ёмон гапирган эмас – агар шу нуқтаи назардан ёндошадиган бўлсак, бу зотнинг сиймоси нигоҳимиз олдида янада улуғлашиб, буюк инсон даражасига кўтарилади.

Шайх ака нафақат ижодда, ҳаётда ҳам улуғ алломаларга хос олийҳимматлик билан ўз рақибларининг қилмишларини кечириб кетаверар, уларга таъна-дашном қилмас, қасоскорликка берилмас эди. У камтар, мағрур инсон эди ва ижодий мусобақадан бошқа «қасоскорлик»ни қатъий тан олмас эди. Мана энди бугунги кунда М.Шайхзодадан қолган бой меросни кўздан кечирарканмиз, масалан, драматургияда 50–60-йилларда у кишига тенг келадиган бирон драматург йўқлигини тан олишга мажбурмиз.

Шайх аканинг бир қатор шеърлари бизнинг ёдимиздан кўтарилмай, бизга ҳамроҳ бўлиб яшаб келмоқда. Хусусан:

Умрлар бўладики

Тиригида ўликдир.

Ўлимлар бўладики

Ўлган одам тирикдир – мисраларини ёд билмайдиган китобхон орамизда йўқ, агар бор бўлса, ўқиб ёдлаб олсин. Ёки масалан, мен ўзбек тўйлари, базм ва зиёфатларида «Яхшилар қадри» шеъри ўқилмаган онларни кам эслайман.