Родом из 1816-го

Бой быy памiж першым пяхотным корпусам рускай армii пад камандаваннем генерала Вiтгенштэйна i французскiмi карпусамi Вялiкай армii маршала Удзiна i генерала Сен-Сiра. Мой бацька быy удзельнiкам тых жудасных падзей, i yсё астатняе жыццё ганарыyся гэтым, нават нягледзячы на тое, што y самую страшную гадзiну замест таго, каб быць побач з той, якую любiy усiм сваiм няпростым сэрцам, ён быy заняты тым, што адлюстроyваy нашэсце напалеонаyскай армii агнём i штыком.

Мая мацi так i не пакiнула бацьку спадчыннiка мужчынскага полу.

І таму, у сляпой надзеi здабыць годнага спадчыннiка y адным з мужоy сваiх дачок, бацька вырашыy аддаць мяне замуж за чалавека, старэйшага мяне на дваццаць гадоy i да таго ж двойчы аyдавелага, i маyшага трох сыноy, старэйшы з якiх быy маладзейшы за мяне yсяго на пяць гадоy. Чалавек, за якога бацька прасватаy мяне, быy жорсткiм i падступным на словы. Ён наyмысна не таiy ад мяне таго, што, узяyшы мяне y жонкi, ён мае намер абыходзiцца са мной з той грубасцю, якая загубiла дзвюх першых яго жонак.

Мяне хацелi выдаць не проста за нялюбага, але i за бессардэчнага чалавека, i нiякiя яго багаццi не маглi згладзiць прыгатаванага мне жаху. Я сказала бацьку, што калi ён не зменiць свайго рашэння – я лягу непрабудным сном i прасплю цi yсё сваё жыццё, цi да таго часу, пакуль ён не адмовiцца ад iдэi загадзя горкага шлюбу для мяне. Бацька ведаy, што мае справу з адной з роду Чарадзеяy, бо ён сам быy прадстаyнiком гэтага няпростага роду, але y гневе пракрычаy, што не адступiць ад сваёй першай волi.

І я таксама не адступiлася ад сваёй волi: легла y свой ложак i трапiла y непрабудны сон.

Мяне спрабавалi будзiць… Мне так здаецца… Але я сыйшла y занадта глыбокую стадыю летаргiчнага сну. Калi майго бацькi не стала праз год пасля майго сыходу y царства сноy, мяне пахавалi y магiле, выкапанай побач з яго, такiм чынам аддаyшы маё нетлеючае цела зямлi. Пахаваць мяне напаyжывой загадаy чалавек, якому мяне прасваталi i якому y вынiку дастаyся маёнтак майго бацькi.

Маё цела пераапранулi y прыгожую белую сукенку нявесты – у тыя часы належыла хаваць нявiннiц у такiм уборы, – i з пышнымi yшанаваннямi аддалi шматку зямлi, пазначыyшы яго прыгожым кованым крыжом i агароджай, якiя, у рэшце рэшт, пазелянелi ад часу i пакрылiся шызым сфагнумам.

Маё непамерлае цела i прах бацькi часта наведвалi сёстры, выдадзеныя замуж задаyга да пачатку майго сну. Толькi самая старэйшая з чатырох сясцёр змагла па-сапраyднаму пакахаць свайго мужа.