Тормыш баскычлары

Тормыш баскычлары

Салих Хусаинов

Разные очерки из истории жизни школы, рассказы из жизни села на татарском языке.

Сикентэле гомер сукмагы.

Гомер сукмаклары дилэр

Була икэн чикле – киртэле

Шул чиклэрне уза-уза

Яшисе иде эле.

Хормэтле редакторымны? – Абдрахманов Рэхим Гарип улыны? «Ку?ел д?фт?ренн?н».

Мин 1927 елны? 1 июленд? Татарстан республикасыны? Т?теш районы Олы Тархан авылында туганмын. ?нине? эйт?е буенча: «Бу к?н ?эйне? и? матур, и? аяз, тыныч к?не иде. Шу?а, улым, си?а матур, шатлыклы, бэхетле тормышлар телим».

?эр ана узене? баласына, тэбигать мизгеллэрен? туры китереп, б?хетле тормышлар тели.

Бала чаклар h?р кайсыбызны? уйнап-к?леп шатланып, пыр-туздырып йорг?н конн?ре инде. Бала чагымда урамыбыздагы к?рше малайлары бел?н т?рле-т?рле уеннар уйный идек. ?мма ми?а иркенл?п озак уйнарга туры килм?де. Бакча эшл?ренн?н башка, ху?алыкта сарык, к??? сыер асрый идек. Яшелч?л?рне? чубен утарга, хайваннарны? асларын ?рчерг?, ашатырга-эчерерг? булыша идем.

Кышын кар да чистартасы бар иде эле.

Эти-эниемнен тугыз баласы булган: Кадир, Мингалим, Х?бир, Мэгъбур?, Ф??им?, Х?мм?т, Ф?рид?, Салих(мин), Суфия. Этием яшли улгэн. Мина 9 яшь кенэ тулган иде эле. Х?бир белэн Мэгьбур? бала чакта улг?нн?р. Ике абыем, Кадир белэн Мингалим, уз семьяларын корып, аерым яш?дел?р. Б?хетсезг?, вакытсыз дигэндэй, Ватан сугышы башланды. Оч абыем h?м ике ?изн?м беренче коннэрдэн ?к илебезне фашистлардан сакларга озатылды.

Х?мм?т абыем бер еллар ирт?р?к урта м?кт?пне т?мамлап башлангач классы укытучысы итеп билгел?нг?ч т? бер-ике ай да эшл?м?г?ндер, х?рби гаск?рл?рне х?зерл?? курсына алдылар.

Ул кече лейтенант д?р???се алып сугышка катнашты. Авылыбызга бер-бер артлы кара печ?тле – кайгы х?б?рл?р кил? башлады. Шундый кайгылы х?б?рл?р безне урап ?тм?де. Ике абыем ??м бер ?изн?м сугыш кырында ятып калдылар. ? Х?мм?т абыем бер к?зен алдырды. Ул ?ле госпитальдан бераз с?л?м?тл?неп чыккач та х?рби ?шен д?вам итк?н. ?лк?н лейтенант д?р???сенд? яшь солдатларны сугышка х?зерл?г?н. Ул авылыбызга 1947 елда гына кайтты.

Сугыш елларында ??м ары да безне? кебекл?рне? яш??л?рен к?п яздылар. Безне? яшьлек елларыбыз да шулар кебек ?к. Ашарга юк, ?ск? киярг? – ?ни мескен ничек иске-поскылар табып, кышларын катып ?лм?слек кен? ит? алган. Аякларда чабата. Аяклар ту?уга чыдар х?лл?р юк иде. Язын чыккач пычракка бата-чума эчерек б?р??ге эзли идек (ярый ?ле бер пешерерлек таба алса?). Чит?н буйларындагы кечетк?нн?р ашап бетерелде.