Шежірем сыр шертсе

??дайбердi?лыны? «?аза? шежiресi», Халиди ??рбан?алиды? «?аза? шежiресi», М?ш??р Ж?сiп К?пей?лыны? «?аза? шежiресi», «Б?л ?аза? ?ай кезде «?ш ж?з» атал?ан шежiресi», Н?ржан Наушабай?лыны? «?аза? пен т?рiкмен шежiресi», сыр бойынан Тор?ай би жина?ан «?ш ж?з шежiресi», Диханбай батырды? «?лы ж?з шежiресi», ?азыбек Тауасар?лыны? «?зiмнен т?пт??ияныма дейiн» шежiресi, Зайыр С?дiбековты? «?аза? шежiресi», Т?рлыбек Демен?лыны? «Келте тонды Келмембет» шежiресi, Хамит Мадановты? «Кiшi ж?з шежiресi», Тынышбек Дайрабаевты? «Кете–Ш?мекей шежiресi», «?аратамыр шежiресi», Ма?с?т Неталиевтi? «Кiшi ж?з шежiресi», Жарыл?ап Бейсенбай?лыны? «Кiшi ж?з шежiресi», «Н?рм?хамед?лы Жан?ожа батыршежiресi».

?ткен ?мiрiмiз мен тегiмiз жайлы, ел баста?ан биiмiз бен ?ан майданда ?а?арымен жауын ?ашыр?ан батыр бабаларымыз туралы шымырла?ан шынды?ты шынайы, б?кпесiз жеткiзiп бере алатын тек осы шежiрелер. Елiмiз бен жерiмiздi? сол кездегi жа?рафиясынан да, тарихынан да, ел бас?ару iсiндегi ерекшелiктерiнен де, салт-сана, д?ст?рлерiнен де, тiптi т?р?ын ж?ртыны? т?тiн саны мен талшы? етер тама?ы мен мал азы?ыны? т?р, шамасынан да а?парат берер осы шежiрелер.

?аза?ты? сол заманда ?мiр с?рген к?кiрегi ояу, к?зi ?ара?ты азаматтары ?шiн о?ыр iлiмi де, зерттеп, ойына то?ыр бiлiмi де, а? ?а?аз, к?к сиямен жалы?пай жазып, ?рпа??а аманат етiп ?алдырып кетер жазу-сызулары да негiзiнен осы шежiлер болды.

Арда?тап "шежiрем, алтын т??ырым" дейтiнiмiз де, оны т?б?рiк т?тып, жо?ары ?стайтынымыз да осыдан. ??дай?а ш?кiр, ?аза? деген ?улетiмiз бар, сол ?улеттi? ешкiмнен кем т?спейтiн ?леуеттi шежiрелерi де бар екенiн та?ы айтып кетпекпiз.

Солардан терiп алып жазарымыз ж??а болса да ж?та? емес, ж?рна?ты болар деп ?мiттенемiз. Кейiнгi тол?ын буын?а одан шама-шар?ымызша сырал?ылатып сыр ?оз?ап к?рмекпiз.

1 тарау

1 б?лiм

ЖЕТІ АТАМ МЕН ЖЕТІ БУЫНЫМА ДЕЙІН

?аза? шежiресi «?у» дегенде жетi атасынан басталады. Жетi атамызды бiлмейтiн шежiре жетiмсiреп т?ратыны аны?. Жетi атамызды бiлу ?шiн ?кемiзден бастап, жетiншi буын?а дейiнгi тегiмiздi: ?кемiздi, атамызды, ар?ы атамызды, бабамызды, ар?ы бабамызды, т?п атамызды, тек атамызды бiлуiмiз шарт.

Керi ?арай санайтын болса? б?л ендi ата емес, ?рпа? санын бiлдiредi. Демек: ?ке, бала, немере, ш?бере, ш?пшек, немене, ж?режат (ж?ре келе жат) болып келедi де, сегiзiншi ?рпа??а жеткенде туажат деп аталады. Ма?ынасы: ол кiм, мен оны бiлмеймiн, ол ма?ан ?андас туыс емес, ту?алы жат жан дегендi а??артады.