СЎЗ ҚИСМАТИ

Аксар ҳолларда, бу «ҳикмат»лар ҳикмат эмаслиги устига, она тилимизда илгари бўлмаган, унинг табиатига сингишмайдиган ибора ва ифода шакли бўлиб ҳам чиқади. Баъзан улар шунчалик оммалаштириб юбориладики, кейин ҳатто энг машҳур ёзувчилар, тил заргари бўлган адиблар асарларида ҳам улар «ўтиб кетиши» мумкин.

«Ватан нимадан бошланади?» деган аллатовур савол ана шундайлардан бири. Газета-журналларни варақласангиз, бу ўхшовсиз саволга беш-ўн хил жавобни учратасиз. Ватан туғилиб-ўсган уй остонасидан бошланади, ватан киндик қони томган жойдан бошланади, ватан тенгқур ўртоқларинг билан ҳаммомпиш ўйнаган жойдан бошланади қабилида чучмал жавоблар бисёр.

Ҳатто етти-саккиз йил илгари маҳаллага эътибор кучайиб, у ўзини ўзи бошқариш органига айлантирилганида «ватан маҳалладан бошланади», деган «пурҳикмат» гаплар ҳам чиқди. Қизиғи шундаки, мухбир ёки адиб шундай деб ёзиб қўяқолмайди, балки «доно халқимиз шундай деб айтади», «ота-боболаримиз шундай деб нақл қилганлар», «қадим бир мақолда айтилишича…» деб ёзишади. Бўлса бордир, аммо рус адиби Юлиан Семёновнинг “Қилич ва қалқон” деган романи асосида олинган кинофильмдаги «С чего начинается Родина?» деган машҳур қўшиқ экранда янграгунига қадар ҳам қадим ота-боболаримиз «Ватан нимадан бошланади?» деган саволни қўйиб, унга боягидай жавобларни беришган бўлса, ҳеч бокиси йўқ эди.