СЎЗ ҚИСМАТИ

Ўттиз йилча аввал ҳам мактаб муаллимлари, институт ўқитувчилари ҳурмат билан “муаллим”, “домла” деб аталар эди. Аёл ўқитувчилар эса “муаллима”, “опай” деб эъзозланган. Билмадим, кимдан чиққан ташаббус экан, ҳаммасини “устоз” дейиш урф бўлди. Қўйиб берсанг, мактаб завхози ҳам устоз деб аталади.

Хўш, бунинг нимаси маъқул эмас, қолаверса, осон ҳам-ку?

Номаъқуллиги шундаки, тилимиз, сўзларимиз ана шунақа тарзда қадрини йўқотади. Чунки устоз деганда эл отадан ҳам улуғ, табаррук зотни тушунади. Кишининг устози битта бўлади ва бутун умр устоз мақомида қолади.

Дуч келган мактаб ўқитувчиси (у ҳатто шу ўқувчига дарс бермаган бўлиши ҳам мумкин) устоз деб аталаверса, унинг бояги юксак мақоми, виқорию салобати қаёқда қолади? Шунинг учун, ҳали ҳам бўлса, ойлик олиб мактабда, институт дарс берадиган ўқитувчиларни “устоз” деб сохта эъзозлашдан кўра, “муаллим”, “домла” деган эски ва қадрдон сўзларимизга қайтганимиз дуруст.

Ана шунда устоз – устоз бўлади.

    (“Моҳият” газетаси, 2003 йил 17 апрель)

Миллатнинг онаси

Айримлар тил байрами арафасида жўшиб-жўшиб, “Ўзбек тили – бизнинг энг катта бойлигимиз”, “Она тилимиз – фахру ғуруримиз”, “Ўзбек тили – маданиятимиз кўзгуси” дея “афоризмлар” ижод қила бошлашади.

Невлай. Менинг учун она тилим – бойлик эмас. Негаки, киши бойлигидан ажраса, қайғуради, аммо боши омон бўлса, яна топади.