На парозе раю

Аповесцi

Рэванш

1

Яна нязручна сядзела за кухонным сталом, у дзверцы якога yпiралiся каленi, памешвала лыжачкай у кубку духмяны yзвар з зёлак i напружана спрабавала yспомнiць сон, з якiм абудзiлася. Ёй гэта не адразу yдалося, але раптам выплыy у памяцi пяшчотны тварык немаyляцi – i адразу згадалася, што прыснiлася ёй, быццам яна нарадзiла дзяyчынку, цешылася ёю, загортваючы y белыя пялюшкi. Дзiця аказалася вёрткае, вылузвалася з паркалю – ружовыя ладныя ножкi i ручкi прагнулi волi. Жанчына глядзела на немаyля i сiлiлася адказаць самой сабе на пытанне, ад каго ж яна нарадзiла дачку – цi ад Сiроцiна, цi ад Кедрава, цi ад Гальмака.

Чамусьцi думка пра законнага мужа y яе не yзнiкла. Падсвядома яна помнiла, што яго yжо няма не свеце. А гэтыя трое цi жывыя? Ім жа зараз усiм дай Божа па колькi гадоy… Мiжвольна падумала, цi не на хваробу гэты сон? Хаця некалi мама казала, што дзяyчынка снiцца на нейкае дзiва.

Яна адпiла трохi yзвару. Па сiбiрскай звычцы любiла, каб вадкасць была гарачая, сагравала yсё y сярэдзiне, давала тое цяпло, з якiм можна было б супрацьстаяць сцюжы, хоць зараз быy самы пачатак вясны.

Лiсточкi нясмела вызвалялiся з пупышак на бярэзiне, якая калыхала голле на yзроyнi яе акна на другiм паверсе шматпавярховага дома. Дзень быy сонечны, праyда, вокны яе аднапакаёyкi выходзiлi на захад, так што сонца можна было чакаць толькi па абедзе. Яна горка падагульнiла, што yсё y яе жыццi iдзе на захад ды на зыход, i зноy вярнулася думкаю да сну, але тут жа адмахнулася ад яе: спiцца, дык i снiцца розная лухта.

Раптам зазванiy тэлефон. Ад нечаканага рэзкага гуку яна нават уздрыгнула, падышла, падняла трубку, пачула незнаёмы дзявочы голас:

– Добры дзень! Запрасiце, калi ласка, Клаyдзiю Мiхайлаyну Мартынюк.

– Я вас слухаю, – адказала жанчына.

– Вас турбуе аглядальнiк абласной газеты Юлiя Яновiч. Я ведаю, што вы былi ахвяраю рэпрэсiй, цяпер – рэабiлiтаваны. Цi не згадзiлiся б сустрэцца са мною i расказаць пра перажытае?

Жанчына адчула, як на момант балюча сцялося ад страху сэрца i заспяшалася мiтуслiва, з перабоямi.

Яна з цяжкасцю выцiснула з сябе:

– Каму гэта цiкава?

– Людзi павiнны ведаць праyду, што вы пакутавалi нявiнна. І мы не маем права забываць тое страшнае мiнулае, якое перажылi вы, людзi старэйшага пакалення, каб яно не паyтарылася зноy, – хутка i з пафасам прамаyляy малады голас.

«Што i як раскажу ёй? – пранеслася y галаве жанчыны, пакуль яна слухала журналiстку.