Отколотое зеркало / Китек көзге

Х?зер ген? бу м?кальне? м?гън?сен а?ладым. Без ?л?кс? ?чен сугышкан ч??к?л?р булабыз, ? с?еклебез кара карга кочагына чумды, шул кир?к без м?хлукларга.

Н?кыйп, ?рм?л?п диярлек Талип янына килеп, кил?ч?к дуслыклары намен? кулын бир?:

– ?йд?, каныбыз тамган, м?х?бб?тебезне к?мг?н ?ирд? гомерлек дус булырга ант итешик. Бер д? борчылма, безг? насыйп кызлар ?с? торсын! Тулай торагыбызга кереп, юынып алыйк та, ?зебезне т?ртипк? китереп, Маяковский клубына тансыга юл тотыйк.

Килеш? ян?д?н каты итеп кул кысышу бел?н раслангач, бер-берен? карашалар да «карале, ничек кызык итте безне бу кызый», «бик х?йл?к?р н?м?ст?к?й булып чыкты шайтан», «мичт?н ?ле ген? алынган итле п?р?м?ч безг? т?тем?де шул, р?х?тен башкалар к?р?ч?к» кебек с?зл?рне кабатлый-кабатлый, сагышлары, к?ен?-?кенечл?ре, эчке мо?нары чыгып бетк?нче, туктала алмыйча к?леш?л?р.

Очраклы узып баручы туктап, боларга карап, бармагын чиг?сен? тидереп тора башлагач кына, а?нарына килеп, капылт борылып, тулай тораклары ягына китеп баралар.

Бертуганнар арасында да сир?к очрый торган к?нл?штерерлек, гыйбр?тле дуслык мен? шундый мо?лы шартларда туа.

Тормыш юллары т?рле юн?лешл?рд? д?вам итс? д?, Н?кыйп бел?н Талип бер-берсен югалтмыйлар, х?лл?рен белешеп, туйларында биешеп, б?б?йл?ре ?чен шатланышып яшил?р. Заманалар ?зг?р? н?ти??сенд? д?ньяга карашлары т?рлеч?р?к булу да дуслыкларына кара тап т?шерми. КПСС бетеп, СССР таркалып, ?тк?нне с?г?, тоташ кире кагу алдынгы к?ренеш саналган чорда да Н?кыйп коммунистлыгыннан й?з ч?ерми, ?зе укыган партшколага яман с?з ?йттертми.

Киресенч?, форсат чыкканда, ?зене? «коммунистик школа» да староста булуы, гел «бишле» г? укуы, Карл Марксны? «Капитал» ын, Ленинны? ф?л?н томнарын язып-сызып ?йр?н?ен, Берлин Рейхстагына кызыл ?л?м кадаган батыр кебек, к?кр?к киереп иск? т?шер?д?н тайчанып тормый. Затлы пиджакка ябышкан ч?пне алып ташлаган кебек большевиклар с?яс?тенн?н ?и?ел ген? арынган Талип ?чен Н?кыйпне? ?зен фаш итк?н идеалларга табынуы к?лке тоела, к?еф сипл?? чыганагына ?верел?.

– Н?кыйп туган, сакаллы я??де?не? «Россияне? татарларны яулап алуы ?т? у?ай к?ренеш» диг?н реакцион фикере си?а м?гъл?мдер дип уйлыйм. Бу бит талау, басып алу сугышларын аклау диг?н с?з. Чынында ул син м?кибб?н китк?н коммунистларны? башбаштаклыгына, буйсынган халыкларны из?ен?… ничек дил?р ?ле, н?зари нигез ?зерл?п калдырган.

?з фикерен яклауда Н?кыйп т? чег?н арбасыннан т?шеп калганнардан т?гел, н?къ м?че т?сле, ?зен сыртка салырга бирми.