Туоһахта уонна Лэкиэс

Варвара Окорокова,

филологическай наука доктора,

профессор, литературовед

Бастакы т???мэх

Былыргы дьыллар былдьа?ыктаах быралыйар быраман мындааларыгар, урукку дьыллар уоттуйар уора?астаах, о?оллоох-охсу?уулаах уор?аларыгар иннинэн сирэйдээх, иэгэйэр икки атахтаах ки?илии кэбин кэтэр кэрдиис кэмнэрин кэриилэрин кэтэ?ин сэгэтэн к?рб?ттээ?им…

Икки атах тобугун аа?ар томороон илиилэрин бакыр тарбахтарыгар таас ?лт?ркэйин бобо тутар Таас ?йэтэ. Ол ы?ыранан, ырдьыгынаан кэпсэтэр ынырык кэм, у?уутаан онолуйа одуула?ар одуруун олох т?? ула?атын арыйан к?р????, к?нд? аа?ааччым, сэргиэ? буолаарай?

Чэй эрэ, оччо?уна буолла?ына…

Икки атах уутуйан ??ск??н иннинэ, босхо бастаах бодотуйуор диэри м?л?й??н сыллар ула?аларыгар суорба таас очуостардаах ыраах Саха сирин Дири? ?рэ?ин дьикти сэ?энин тимэ?э ???л?ннэ?э буолуохтун.

* * *

Т??рт лабаалаа?ыттан иккитэ илии дэнэн тутар-хабар, иккитэ атах дэнэн с????х ?рд?гэр к?нт?р?кт?к дугунар, санныларын байаатын ?рд?нэн н?кс?йб?т к?хс?н салгыыта арба?ар батта?ынан ?рэллэ?нээбит бас дэнэрдээх бэрт дьикти харамай, икки атах, би?иги т?рд?б?т кии дуу, ки?и дуу буолар чымаан ыйаа?а тирээн кэлбитэ.

?р?? к??х улахан сараадыспыт сэбирдэхтэрдээх, э?инэ-дьикти бэйэлээх астардаах, отоннордоох ??нээйи араа?а, тымныылар т???тэлиир буоланнар, кэхтиигэ барбыттара. Улуу муу?уруу ?йэлэрэ хоту диэкиттэн ?рг?йэн, сыыйа кимэн, сир-дойду тымныынан а?ылыйбыта. Кыыл-с??л тымныыттан харыстанан, у?ун к?п т??н? ??ннэриммитэ, сорох харамай сылаас сири баты?а, со?уруу диэки сы?арыйан биэрбитэ.

Оттон икки атах барахсан ч?мч?к?т?н и?игэр баар оччугуйкаан мэйиитин дуома, хайдах гынан кы?ар?аннаах тымныылаах дьылларга то?он ?лб?кк?, тыыннаах хаалар суолу тобуларга к??эллибитэ. Ол курдук кинилэр бастаан кы?ыл тылынан, итиинэн салаамахтыыр, а?ыы буруолаах харамайтан куттанар эбит буоллахтарына, аны кинини до?ор, к?м?скэл о?остубуттара. Ол кыыл и?сэтэ-обото диэн с?рдээ?э. Куруук а?ылыкка наадыйара, инньэ гынан, мас, абыр?ал хомуйуутугар кы?ы??ы кэмнэргэ бары туруналлара. Ол да буоллар, сылаа?ынан, сырал?анынан ?р?? тыыннарын ?лл?й?, хара тыыннарын харысхала буолан, Аал уот аатыран икки ата?ы абыраабыта.

* * *

Эти? хайа охсон умайан охтубут аарыма тиит суо?угар бигэнэн, оллорутта?ас, кииллийбит мас с?лл?гэ?игэр ?й?н?н, биир дьикти, саас баттаабыт к?р??нээх харамайа нуктуу олороро.