Үйэ кирбиитигэр

Эбэтэр а?ыйах ки?и буолла?ына, булгунньах ?рд?гэр тахсаллар. Оннук дьа?аныы ?с-саас баар буолла?ына о?о?уллар. Оттон эйэлээх, нус бааччы кэм буолла?ына, биир сиргэ мустубаттар.

Улахан у?уохтаах, к??стээх ки?и буолар чинчилээх уол о?ону уон саа?ыттан ыла кыргыс ??рэ?эр ??рэтэллэр. Оннук о?ону кистээн иитэллэр. Атын ?ст??х аймахтар «бу уол улаатан силгэтэ ситтэ?инэ, би?игини с?г?н олордуо суо?а» диэн ?л?р?н эбэтэр ата?ын и?иирин батыйанан бы?а охсон кэби?иэхтэрин с?п. Кыргыс ??рэ?эр ??рэммит о?о?о уон а?ы?ын туолуута сэрии сэбэ, куйах о?о?уллар.

Ойуун кыыран илбис и?эрэр. Онно у?уйтарыылаах урдус ты?а?а?ы эбэтэр кырдьа?ас аты ?л?р?н хайаан да?аны сэбин хаанныахтаах. Ол кэнниттэн баатыр диэн ааттанар. А?а уу?ун ара?аччылыыр ки?и буолар.

Байбыт, кыа?ырбыт дьон дьада?ылары кулут, хамначчыт о?остон, а?а уу?ун ба?ылаан-к???лээн олороллор. Хас эмэ атыыр ??рдээх, элбэх с????лээх баайдар бааллар. Кинилэр то?устарга та?а?асчыттары ыытан, арыыны, тимир о?о?уктары, сылгы кутуругун, сиэлин кылын атыылаттаран, т??лээ?и, туу?у, сарыыны, таба тириитин, ты?ын эргинэллэр.

Ыраах илин богдо

омук сиригэр т??лээ?и илдьэн атыылаан, ол дойдуттан та?а?ы, бурдугу, о?уруону, арыгыны а?алтарааччылар.

Ураа?хай сахалар т?? былыргыттан силис тардар айыы та?ара итэ?элин умнубаттар. ???ээ??и ?рд?к айыыларга ??эллэр-с?ктэллэр. Сир-дойду иччитин алгыыллар. Былыргы т??рдэр килбиэннээх сырыыларыттан силис тардыбыт кэрэ кэпсээн, уларыйан-тэлэрийэн, к??ркэтиллэн, тойугу кытта холбо?он оло?хо?о кубулуйбута.

Улуу оло?хо?уттар ыалтан ыалга ы?ырыыга сылдьаллар. Онон тыллара бэркэ сайдан, айыы айма?а саха дьонобут дэ?эн, с???? иитэн, бултаан, айыл?аттан а?аан-сиэн олороллор.

Оннук олордохторуна, сайын со?урууттан улахан муруннаах, т??-бытык сирэйдээх, ки?и ?йд??б?т тылынан кэпсэтэр, иилэ?эс тимир куйахтаах, у?ун уктаах тэрэгэр с?гэлээх, ?тт?ктэригэр кыыннаах кылыстаах омук дьоно тиийэн кэлэллэр.

Кинилэр кимнээхтэрий? Хантан кэллилэр?

* * *

Ха?ан ба?арар т??? да модун империя, государство а?а ба?ылыга ?л?н, былаас былдьа?ыыта буоллун да, ол государство сатарыйар, м?лт??р, олох да ?рэллэр, самнар. Дьон-норуот итэ?эйэр, ытыктыыр, та?ара курдук саныыр ба?ылыктаах буолуохтаах. Ба?ар, ол ба?ылык ки?итинэн м?лт?х да буоллун, син биир кини аатынан саптынар буоллахтарына бэрээдэк баар буолар.