Сүрэх кистэлэҥэ

Тугун-ханныгын бы?аарсыбатар да, убайын ?т?ктэн: «Маама топпот!» – диэн хатылыы турда…

* * *

Элбэх сыллар аа?ыахтара. Ол эрэн бу к?н о?олор ?йд?р?гэр-санааларыгар ха?ан да с?ппэттик хатанан хаалыа?а. О?о уйан дуу?атын биир кэбирэх быата бы?а баран, олоххо биир бастакы охсууну к?р?стэ?э. Ытаа, Костик, ытаа – у?уун-у?ун олоххор бииртэн биир, улахан да, кыра да охсуулар баар буолуохтара. Ким билиэй, ба?ар, кииллийэн, охсууттан охсууга кытаатан, ки?и бэрдэ буолуо?. Ол эрэн ити бы?а барбыт быа эн дуу?а?ар ханнык ?т?? ?р?ттэргин симэлиппитэ биллибэт эбээт.

Оттон улахан дьон ситэри ?ч?гэйдик ?йд??б?кк?, со?уйан, ?м?ттэн, далла?ан турдулар.

1998 сыл

Сэт

Саас кэлэр сибикитэ эрдэттэн биллибитэ.

Биир т??н бэркэ билэр атастара – тыал обургу «уhукту-уу-у?» диэбиттии уhуннук улуйбута, мастар к?мн?х хаардарын сиргэ тэбээбитэ. Халы? хаарга баттатан, утуйан-улугуран, чуумпуран турбут тыа иhэ со?отохто сэргэхсийэ т?сп?тэ. К???йб?т систэрин к?нн?р?н, мастар халы? са?ынньахтарын киэр илгистибиттэрэ.

Сотору салгын сылыйан, к?н сарда?ата сытыырхайан, лабаалары быы?ылаан киирэн, туохха да бэриниэ суохтук дьапталлан сыппыт халы? хаары тэ?итэ сиэн барбыта. Сылаас суор?ан хаар оннук харса суох кимэн киириини тулуйбакка, бэрт сотору иинэн-хатан, ууллан барбыта. Муус чопчулар лы?кынаспыттара, ?р?ччэлэр кылыгыраспыттара, харах уутунуу дьэп-дьэ?кир чалбахтар онно-манна мэндээриччи к?рб?ттэрэ. Ыраас уу, кылыгыраччы к?лэ-к?лэ, бэйэтин былаа?ын билинэн, субу эрэ кэм?э му?утуур соругун толорон, саас алгы?ын, олох илдьитин тиэрдэн, ойуурдарга, сы?ыыларга сырсымахтаан, оонньоомохтоон хаалбыта.

Ууллубут хаар, ыраас уу, ирэн эрэр сир сыта, туохха да маарыннаабат к?нд? сыт – саас сыта салгы??а тар?аммыта. Со?урууттан к?т?рд?р кэлэн, ахтыл?аннарын та?ааран, к?м?с дор?оон кутуллубута. Ойуур и?э, хонуулар, к??ллэр б?т?нн?? ??р??нэн, кэрэни эрэ кэтэ?иинэн, уруйунан-айхалынан туоларга дылы буолбуттара.

Ойуур ???э тыынан ыларга дылы гыммыта. Сир анныгар силистэр т?ллэ?нэ?эн ылбыттара. Хара буор сирэйдэннэллэр да, к?т?рдэр, сырдык, сылаас кэм эргийэрин син билэ, кэтэ?э сыталлар эбит ээ! Чэ? муус билиэнтэн босхолоноот, утаппыттыы ыраас ууну ыймахтаан барбыттара, онтон умнас устун ???э утаарбыттара. Ону кытта ?ллэн, ты?аан турбут ?н?гэстэр а?ыллан, нарыын-нарын к??х сэбирдэхтэрин сэрэнэн тэнитэн барбыттара.