Үһүйээннэр, номохтор

К?н? бы?а ох саанан ытыаласпыттар. Ким да кими да хотуо суох диэн, ?с то?ус, тыыга олорон, Сохообуту туоруурга санаммыттар. Тыыга олороотторун кытта, ха?ыттар ытыалаан барбыттар. Ох кэллэ?инэ, то?устар тарбахтарыгар т??эрэн и?эллэр эбит. Кинилэр оннук т?ргэн-тар?ан, сымса туттуулаах эбиттэр.

Ха?ыттар санаа?а ылларбыттар, хайдах гынан бу дьону ?л?р?б?т диэн. Толкуйдаан-толкуйдаан, дьэ, тобулбуттар. Тыыны тэ?итэ ытыалыахха диэн буолбут. Бары тыыны тэ?итэ ытыалаан барбыттар. Тыы тэстэн, уу киирэн барбыт. То?устар хайыыр да кыахтара суох буолбут.

Инньэ гынан, к?н киириэр дылы ытаабыттар-со?ообуттар. К?н киириитэ тыылара туолан, тимирэн барбыттар. ?сс? к??скэ ытаабыттар. Ол курдук ?с то?ус бу к??лгэ тимирэн хаалбыт. Ол и?ин бу к??л? Со?ообут диэн ааттаабыттар. Кэлин уларытан, Сохообут диэбиттэр.

ХАРА УУЛААХ

Былыр Б?л?? оройуонугар ара? диэн ыарыы кэлэ сылдьыбыта ???. Бу ыарыыны ол кэм?э кыайан эмтэниллибэт эбит. Элбэх ки?и ?лб?т. Били??и Мастаах совхоз сиригэр ол ыарыы эмиэ кэлбит. Ол бириэмэ?э дьон тус-ту?унан ?т?хт?рг? бытанан олороллоро ???.

Дьэ, хас да ыалга дьоннор ол ыарыынан ыалдьыбыттар.

Дэриэбинэттэн соччо ыраа?а суох Оду?да диэн к??л баар. Ол к??л кытыытыгар, тыа быы?ыгар хас да ыал кытты?ан дьиэ туппуттар. Уонна ол дьиэлэригэр били ыалдьыбыт дьоннорун а?алан, хаайан кэбиспиттэр.

Бу ыары?ах дьону ким да кэлэн к?рс?бэт, ким да кинилэри а?аппат эбит. Ыары?ахтар дэлби сэниэлэрэ эстиэр диэри ытаабыттар. Ол олордохторуна, дьиэлэрэ аллара тимис гынан хаалбыт. Ол дьиэ оннугар уу бычалыйан тахсыбыт.

Дьиэ оннугар, дьэ, онон к??л ??скээбит. Ол к??л билигин кып-кыра к?л?ччэ. Ки?и уонча м?н??тэ и?игэр т?г?р?йэн кэлэр

к?л?ччэтэ. Уутун ??? хап-хара. Оттон ба?ан ыллахха, син биир к?нн?р? уу курдук уу. Уута харатын и?ин Хара Уулаах диэбиттэр.

Ксения Акимова. Б?л??, Баппа?аайы. 1960-с сс. Б?л??тээ?и педучилище?а ??рэнэ сылдьан суруйбут курсовой ?лэтиттэн.

ТИИСТЭЭХТЭЭХ

Тиистээхтээх диэн к??л баар. Ол ту?унан манныгы кэпсииллэр.

Былыр биир ки?и, алта мастаах болуот о?остон баран, бу к??л ортотугар киирбит.

Балыктыы. Эмискэ болуота к??рчэхтии ытыллыбыт. Долгуннуран барбыт. Ки?и к?рт?, болуоту икки ?тт?нэн к?ст?р харахтаах ханнык эрэ харамай тахсыбыт. Ки?и куттаммыт. Нэ?иилэ тыаны булбут. Ол биллибэт харамай кустар к?т?н кэлбиттэриттэн биири сиэбит. Онтон тиистээх баар к??лэ диэн буолбут уонна Тиистээхтээх диэн ааттаммыт. Урут ?сс? этэр этилэр, бу кыыл биир аты уонна ы?ыыры сиэбит диэн.

Василий Николаевич Захаров.