Үһүйээннэр, номохтор

Алексей Михайлович Черов. Муома, Кулун ?лб?т. 1976 с. 100 саастаа?а.

ОРТО ДАЙДЫ

Бастаан к?н? к?рб?т сирим Абый улуу?угар. Бу дойдуга ?с саастаахпар тахсыбыппын. Манна тахсан, субу дайдыга, субу томторго олохсуйабыт. Былыргыттан ааттаммыта Орто Дайды диэн.

Бастаан, Дьаа?ы диэкиттэн кэлэн, бу сири булбуттар. Ол кэлэн туран эппиттэр: «Орто аан дойду ?т?? сирэ бу дайдыга баар эбит», – диэн. Онтон ити Орто Дайды диэн ааттаммыт.

Бэрт былыр манна ки?ини с?рэхтээбиттэр ???. Бу то?ойго. Ура?а Хонуута диэн сир.

Ол с?рэхтээбит томтордоро. Онно кэлэннэр, бастаан дьиэ суо?ар, ура?анан олорбуттар ???. Ол ки?ини с?рэхтээбит дьиэлэрэ диэн чачыабына диэн баар этэ. Мин хойут, улаатан баран, уон алтабар дуу, т?тт?р? Абыйга киирэ сылдьыбытым. Икки сылга киирэ сылдьыбытым. Ол чачыабына, хойут улаатан баран, к?рд?? сатыыбын да ончу булбаппын. Ойуур ??нэн хаалбыт. Талах ??нэн хаалбыт. Сити Ура?а Хонуута диэн сиргэ, итиннэ баар этэ.

Дьаа?ы диэккиттэн ол М?р?к диэн ки?и кэлтэ ???. Кулун ?лб?т диэн бу томтор аата.

Кулун Охоноо?ой диэн ки?и манна олохсуйбута ???, манна бастаан. Ол кини аатынан ааттаммыт бу.

Т???Р МАТАЙБЫТ

Ойууттар т???рдээх буолаллар. Ити тиити ??ттээннэр ойууттар т???рдэрин ???л?ннэрэллэр эбит. Итиннэ модьуйан, эрийэн. Ити тиит аата Т???р Матайбыт диэн.

Т???р? матаппыт ойуун эттэ?э дии: «Ыччаттарбыттан, ки?и буолан, ?ч?гэйдик олоруохтара буоллар, к??х мутук ??нэн тахсыа?а», – диэбит.

Ол ойун удьуоруттан мин олоробун. Ол хас да ки?и ?йэтэ буолта буолуо.

Ол ойун Тэрбээйик Уйбаан диэн. Ууччатын аата, холобур, Уйбаан.

КААТ БУОДЫЛ

Биир эбээн биир эдэр, биир кырдьа?ас дьахтардаах эбит. Биир хамначчыт дуу, ханнык дуу уоллаах эбит. Ол ки?и, чубукалаан сылдьан, биир чубуката олоххо

и?нэн хаалбыт. Дьэ, сарсы??ытыгар туран, уолун кытта иккиэн барбыттар. Уолун этэр: «Чэ, эн т??эн к?р. Мин маамыгынан быалаан т??эрэн к?р??м», – диир.

Уол буолбат. Онтон, дьэ, бэйэтэ т??эр. Уолугар маамыгынан быалаттаран баран.

Чубуканы т??эн ыыппыт. Т?л? тардан. Уол буолла?ына маамыгын бы?ан кэбиспит. Бы?а?ынан. Ки?и, дьэ, онно олоххо сыстан хаалбыт. Мээнэ.

Уол, чубуканы ы?ыырдан баран, дьиэтигэр кэлбит. Дьэ, ол кэлэн т??н утуйа сыттахтарына, анараа ки?и кэлбит. Олохтон тахсан. Ол кэлэн, уолун ?л?рб?т?нэн киирбит. Ол гынан, сарсыарда туран, эдэр дьахтарын а?аар ата?ын то?утан, а?аар илиитин то?утан баран, быраан кэбиспит. Кырдьа?ас эмээхсинин кытта к???н хаалбыт.