Үһүйээннэр, номохтор

С?тэн хаалбыт.

Дьэ, дьиэлээ?и булаллар. Ки?и тарды?ан, элбэх ки?и киирэллэр. Дьэ, ?л?рб?ттэр. Ты?ы э?э бы?ыылаах ???. Бу ата?ын с?лээрилэр, хайыппыттара, бы?ахтара олох хоппот сирдээх ???. Ону к?рб?ттэрэ, арай, к?м??? бы?а сатыыллар ???. Арааран, барытын с?лэн к?рб?ттэрэ, били с?пп?т дьахтар б????? ???.

Онтон ?р??эй Та?арата диэн ааттаабыттара дииллэр.

Николай Николаевич Старков-Сэбиэт Коля (1956). Муома, Т?б?лэх б????лэгэ. ?р??эй а?атын уу?а. 2001 с. суруйбутум.

АРА?АСКА ТУРАР УДА?АН У?УО?А

Тирэхтээххэ биир уда?ан у?уо?а ара?аска турар.

Туох баар симэ?ин кэтэ сылдьар ???.

Дьокуускайга музей а?ыллыбыта. Соболооххо хомсомуол сэкиритээрэ, онно экспонаттары хомуйуу буолбутугар с?п т?бэ?иннэрэн, ол уда?ан у?уо?уттан били симэ?ин, араа?ынай киэргэллээх ыытаары, Муома сиригэр маннык баар диэн, ылан кэлбит. Дьиэтигэр. Ити с??рбэччэ километрдаах сир. Сатыы сылдьар буолла?а. Дьиэтигэр чэйдии олордо?уна, э?эккэтэ та?ырдьа тахса сылдьар, а?албыт малын к?р?р. Сиэнигэр киирэн этэр: «То?о маны ыллы?.

Улуу дьоннор. Ки?и тыыппат, бы?а са?арбат куолута. Сэттээх, сэтэриилээх буолар. Ол и?ин миэстэтигэр т?тт?р? илдьэ??ин, хайдах баарынан симээн кэбис», – диэбит. Ону уола буолуммат: «Дьокуускайга ыытыам», – диэбит.

Ону о?онньор, т??ннэри илдьэн, уда?ан у?уо?ар тиийэн, симээн, к?рд?сп?т. Онуоха биир таммах хара?ын уута т??эн, хаа??а кубулуйан баран, с?тэн хаалбыт. «Эдэр о?ону ара?аччылаа, са?а ??нэн эрэр ки?ини баалаама, бырастыы гын», – диэбит. Ону ол хара?ын уута тахсар.

Ол курдук олороллор. Туох да уларыйыы суох. Уол ?лэлиирин курдук ?лэлиир. Онтон, саас ортотугар тиийэн баран, бу ки?и илиитэ уонна ата?а тарбахтарыттан ууллан тохтор. Дьокуускай куоракка тиийэн к?рд?р? сатаан баран, т?нн?н кэлбитэ. Кэнники ытынан ?лб?т этэ. Талааннаах э?ин, артыыс э?ин, ырыа?ыт э?ин, кыайыылаах-хотуулаах ки?и. Холкуос, сопхуос биир тутаах ки?итэ. Ону уда?ан у?уо?ун тыыппытыттан буолуо диэн саба?алыыллар этэ. Быраастар кыайан бы?аарбатахтар. Ити 50–60-с сылларга.

Ити уда?ан у?уо?а турар сиригэр, Тирэхтээх ?рэ?ин ?рд?гэр, иккитэ ба?аар буолбута. Бастакы ба?аарга кэлии ки?и, к?т??т Федоров Николай Гаврильевич, хос аата Доодорон диэн, тулуйа сатаан баран, к?рд???р курдук этэр: «Эдьиийбит, баччалаах уоту к?р?н тура??ын, бэйэ? у?уоххун харыстаабаккын дуо?» – диэбит. Онуоха бэргэ?э са?ачча былыт тахсыбыта дииллэр. Арда?ы т??эрэн, умулларан кэби?эр.

Иккис сылыгар ол сиргэ эмиэ умайар. Ол онно дьоннор к?рд???лл?р.