Үһүйээннэр, номохтор

Уонна к?нт???н т?нн?г?нэн и?ирдьэ бырахпыттара. Т?б?т?н. Ону ылан, ха?ас ата?ар, сы?а?а ?рд?гэр турар ата?ар, ылан баайан кэбиспитэ. Уонна хос быатын ылан баран:

«Ыытан кэби?и?», – диэбитэ.

Уонна, д???р?н охсо-охсо, былаайа?ынан хоруутаабыта, «куруу-куруу-куруу» дии-дии. Онно биэ т?нн?ккэ, муннун а?алан балтатан, турбута. Ону сэттэ хайа?астаах, сэттэ кыл бааллыбыт хамыйа?ынан оро??о турар арыылаах ымдаантан ба?ан ылан сирэйгэ ыспыта. Биэ сирэйигэр. Онно хара?ын чыпчык гынар, кулгаа?ын ньылах кыннарар уонна дьукку м?хс?бэт.

Дьэ уонна ал?аан, кыыран барбыта, д???р?н охсон. Уонна: «Дьэ, с?п. С?б?лэстилэр, туттулар. Таххан баайан кэби?и?», – диэбитэ.

Ону, биэс ки?и тахсаннар, к?нт???ттэн ылан, сорохтор ойо?о?уттан анньыалааннар, тэмтэритэн илдьэннэр остуолба?а баайан кэбиспиттэрэ. Туох баар миэстэтэ олох мас курдук буолан хаалбыттар этэ. Олох хамсаабат. Атахтара, с?нньэ эмиэ. Ол туран тиритии б???н? тириппит. Сиргэ саккыраабыта сир харааран хаалбыт. Сайыны бы?а о?ордук сыппыта. Баайта?ын сылгы.

Олох т?р??б?т?х. Онтон, дьэ, ол Киргиэлэй ?т??рб?т?нэн барбыта, сайын оттообута. Харахтанан ?лб?тэ. Саа?ын мо?оон ?лб?тэ.

Кындыраат ойуун ытык ы?арын мин бэйэм к?рб?т?м. Кындырааты, бу былаас ??скээбитин кэннэ, куола?ын бэрдэрэн, колхуоска силиэнинэн ылбыппыт. К??рэ?э диэн сайылыкка олордо?уна. Хатыыр тууралаа?ына, хатыыр мундулаа?ына

диэн элбэх буолла?а дии.

Кэпсээнньит тылы бы?аарыыта:

Сиикэй муруннаах – кы?ыл дь???ннээх муруннаах.

С?лл??лээх с?рэ?э – с?рэ?э ??с тардарынан холбуу сылдьар.

Хатыыр мундулаа?ына – хатыыр т?б?т? тостор. Ону хам тутан баран, тимири сы?ыары тутан то?о?олуур. Икки ба?ынан ??ттээн баран. Суухайар, таптайан кэби?эр. Биитэ биитинэн хатыыр буолан хаалар.

Егор Иванович Колмогоров. Нам улуу?а, Нам дэриэбинэтэ.

АЛГЫС

Миигин 105 саастаах Дьяконов Петр Семенович-О?онньор О?о 1971 дуу, 1972 дуу сыллаахха ал?аабыта. Нам, Т?бэ нэ?илиэгин о?онньоро.

Б?л?? бэрдин курдук хорсун,

Чурапчы хотунун курдук ?йд??х,

Боро?он б?????н курдук к??стээх,

Ньурба эмээхсинин курдук сайа?ас,

Амма кыы?ын курдук нарын,

Дыгын Тойон курдук баай олохтоох,

кэнчээрилээх буол.

Онтон эппитэ: «?йэм б?тэрэ кэллэ. Аныгыскы хаарга тиийбэтим буолуо. Онон мантан аллараа уста т??эн, отууланан олороор. Эбэ?ин к?р??р. Б?тэ?ик тыы??а тиийэ».

Ол кы?ыныгар ?лб?т.

Онтон ыла аллараа т??эн отууламмытым. То?о аллараа т??эн олороор диэбитин билбэппин. ?л??нэ биэрэгэр ити олоробут.