Чонга иччархо. Туьйранаш

Цуьнан къена дада довдан дагахь хиллера, ткъа цунна хари чохь карийначу к1ах дериг хиъча, кхечу иччархоша иза хестош а хезича, шен к1антах дозалла деш, жимма «г1ам-г1им» а дина, сецира дада. Цу дийнахь дуьйна Чонгех бакъдолу иччархо-зингат хилира.

2005г.

Бумбарин мотт. Нохчийн къомана дийцар.

– Доккхачу дуьненахь текхаргийн тоба

Уггаре коьртинаг хила езаш ю!

Коьртаниг и малх бац! Коьртаниг – бода!

Дуьненчохь ас адмийн х1у дойъур ду!

Адмашна х1оранна, це (церг) тухуш чехка,

Д1овш тухуш адмашна чекх ер ю со!

Со – паччахь! Со буьрса ц1оган т1ехь техка!

Ларлолаш, диэгадеш, адмийн х1у сох! —

Иштта и кура хабарш, къамелаш дора

Бос къорзачу лаьхьано, кхерабеш нах.

Шен д1аьвшан ондда ницкъ лаьхьанна-м гуора,

Адмашка кхаьчнера т1аьххьара сахьт.

Шахьарш а йохаеш, йохаеш ярташ,

Текхаргаш юьйлира д1адетта д1овш!

Адмашна юккъера д1аяйра марзо,

Цу адмийн х1у дара д1адаьлла довш.

– Маржа я1! Сан делара и шуьйра т1емаш,

Сихонца карор бара цу адмийн бен.

Ас, текхаш, хан йойъу, ас бо-кха хьемаш,

Ца кхуьу, сихо еш, даржадан зиэ!

Со текхна балале, сеттина ца болуш,

Шина когахь и адмаш сихонца дов.

Хьажий со цу гена, дитта т1е йоулуш, —

Бос къорза и текхарг луьйш яра, тов!

Хьаьвзина елира и буьрса текхарг

Доккхачу талла т1е, д1алоцуш бохь.

Хьажийра гуонаха горга б1аьрг диэхьа,

Хьажийра сехьа а ира б1аьрг цо!

Гуонаха мел ч1ог1а къерзорах б1аьргаш,

Кхорзачунна ца гора и адмийн х1у.

Гуонаха техкара и лекха хьаннаш,

Даръелла йоьссира и текхарг чу.

Оцу хенахь диттан бух ша охкуш яра,

Мотт шера бумбари, йиша лоькхуш шен.

Ницкъале ши т1ам а айбина бара,

Х1аваэ йолуш шен цабархьама хьем.

Цунна-ма ца хаьара шена т1ехула кхозуш

Дуьненна даръелла и текхарг юй.

Горга б1аьрг ц1аьххьана сецира, хьожуш,

Багара шина матта туьйхира суй:

– Б1арзъелла со лелаш, ахьа эшарш лоькху,

Ахь со ца лору-те, ца до-те сий?

Сан мерк1ела х1оьттина ахь ц1ог1а хьоькху,

Дуьненна т1ейиллина со-м паччахь яй!

Бумбарин сецира и зевне эшар,

Сецира сихонца и шера мотт.

Ша кхалла кечъелла и текхарг гича,

Иэгаеш, бумбарин деттало дог.

Къорзаниг реза ю, ша лоруш гина,

Шех кхоьруш массо а текхаргана го.