Қўрқма

У соқолини жуда кам қиртишларди. Шунинг учун ҳар сафар мени ўпганда юзимга сонсиз қора тиғлар ботарди ва мен йиғлардим. Ўша пайт чиндан уддалардим кўз ёшини. Ёқимли оғриқ, тер ва пахтанинг ачимсиқ анқиши димоққа ота ҳиди бўлиб урилади.

Дунёдаги энг катта ва кучли одамни ҳис қилишга ўргангандим.

Мени ўлим кучимдан айирди, бутун умрга кучсиз қилди. Ўлим йиғимдан жудо қилди. Олти ойликда мени етим қилди.

Бобомнинг ҳовлиси узоқ ва яқиндан ўликнинг ҳурмати учун келган уруғлар билан тўлади. Улар шу иззат учун овоз чиқариб йиғлайдилар. Аммо элибойларга бу чиқарилаётган товуш ҳақоратдай туюлди ва келгувчиларга танбеҳ берди: “Эй, халойиқ, икки ўликнинг ҳурмати йўқму? Қаттиқроқ, ўкириб йиғланглар, икки ҳисса баланд овоз чиқсин!”

Товуш ортиб кетди: “Акам-ов, акам…”, “Опам-ов, опам…”

Бизда тирикни эмас, ўликни ҳурмат этарлар.

Ёши катталар ҳам марҳумни: “Акам, – дейди, отам”, – дейди, момолар жувонни: “Момом, моможон”, – дейди.

Бизда ўликни қадр этар шундай бир кун!

Мен элибойлар гапини англайман, қизараман, тиришаман. “Улардан ўн эмас, бир мен қолдим”, – деб қичқираман, “Сутим”, деб бақираман, “Қуввати кучим”, деб ўкираман.

Барча бир он жим бўлади.

Бир чақалоқ инграши ва икки мурдагина қолди қишлоқда.

Онамнинг қоп-қора кўзлари деб йиғладим. Мен она кўзларидай тиниқ қоронғиликни бошқа ҳеч қачон кўрмадим.

Мен қичқириб бўзлайвердим.