Қўрқма

– Етти ўғил кўрдингиз.

– Бебарака чиқди. Отанг пешроқ эди, Худо олди. Бирови ҳам ўқишни тугата олмади. Ҳеч қайси бири одам бўлмади. Бари хотиннинг устига сакрашдан бошқага ярамайди. Сен ўқийсан. Ўқитаман. Нечта қўй кетса кетсин, диплом оласан. Яхши ўқи, катта одам бўласан!

Аммо мен ёмон ўқишни бошлагандим.

Ёзувим ҳам хунуклашди, ҳисобдан ҳам адашдим, мени фақат ўтмиш қизиқтирарди. Дарслардан қочардим. Бобомга: “Устозим тумов бўлди”, – деб баҳона қилардим. Ҳатто май ойида ҳам. У оппоқ, узун қошларини осилтириб, рост ё ёлғон гапирганимни билмоқчи бўлар, аммо ҳеч қачон мени фош қилмасди.

Бобом ўзига эргашиб юрганимдан, талпинганимдан мамнунлигини сездирмаса-да, англардим.

– Эрта кўклам қора молгамас, аммо-лекин қўй ҳаққини олади. “Кипригимдай бўлса оламан”, – деркан қўйлар. Майса сал нишлаб қолса бўлди, қўйлар ўлмайди.

– Тарихдан гапиринг, бобо! – дейман эркаланиб. – Қўйларингиз жонга тегиб кетди-ку!

– Бу ҳам тарих. “Кипригимча бош кўтарсанг, қираман!” Эр йигитларимизни шундай йўқ қилишган. Ҳозиргилар шунинг учун бош кўтариш ўрнига бўйинни эгиб, охирга талашади, қорин тўйса – марра.

Сигирлардай буқани бир йил кутиб яшаш бу!

– Кимнинг охури, кимнинг қўйи, яна чорвадан келасиз? – дея норози тўнғиллайман.

– Сталиннинг охури, унга ўзимизнинг сурув-сурув қўйлар бош эгиб борган.