Қутлуғ қон

Bugun ko�mishga ulgura olmasmiz…

– Xo�jayinning ayollarida pul topilib qolar, – dedi Yo�lchi kuyunib, – yo siz, yo man g�izillab borsak…

– Ularda pul bo�ladi, bilaman. Lekin ayollarning fe’li tor. Kafanlikka doka berishsa ham katta gap, – dedi ming�irlab Yormat.

– Bir bechora oshnamizni qarzga botiraveramizmi? – bo�g�ilib qichqirdi Oxun va odamlarni bir-bir ko�zdan kechirib davom etdi. – O�likni ko�mib kelish qiyin emas, lekin yo�g�on chiqimlari keyin keladi, bilasanlar.

Hali Shoqosim ko�p qarz so�raydi. Hozir unga besh-olti so�m kifoya: go�rkovga ikki so�lkavoy, domla imomga ikki qog�oz, yug�uvchiga bir so�m. Ish tamom.

– Osh-suv qilmasam bo�lmaydi, Oxun aka! – dedi Shoqosim, – sho�rlik xotin dunyoda nima ko�rdi. Jilla bo�lmasa o�ligini odamday ko�may, arvohi quvonsin!

– Keyin qilasan! – Oxun odamlarga orqasini o�girdi. Juldur choponini timirskilab, u yoq-bu yog�ini ag�darib, uch so�mlik shaldiroq qog�oz olib o�rtaga tashladi va o�rnidan turib qayoqqadir ketdi.

Oxunning shafqatiga hamma chuqur sezgi bilan qaradi, bu his ularning ko�zlarida, yuzlarida ravshan mavjlandi. Qirg�iz O�roz belbog�iga mahkam chandib tugilgan bittagina so�lkavoyni (kim biladi, buni qachonlardan beri saqlab kelgan u) chiqarib, sekingina tashladi.

– Hammaga pul kerak, o�lik ham pul bilan yuradi, – dedi toshkentlik mardikor va ishtonining ipchasiga qistirilgan bir bo�z xaltachani – hamyonni olib, tanga, chaqa aralash bir so�mni sanab to�kdi.

Yo�lchi shu chog�da qancha aqchasi bo�lsa ham berishga tayyor edi, lekin yonida bir siyqa tiyini yo�q edi. Pul bergan o�rtoqlarini quchoqlab o�pgisi keldi, ular shu topda dunyoda eng himmatli, eng qadrdon, eng mehribon odamlar bo�lib tuyuldi. Ko�zlariga quyulib kela boshlagan tomchilarni yashirish uchun boshini quyi soldi.

Yormat o�rtadan pulni yig�ib olib, kaftida qisdi:

– Qolgan xizmat bizdan bo�lsin, darrov ashqol-dashqolni tayyorlayman.

Choyni ichib, sizlar ishga tushinglar. Jo�na, Shoqosim, chaylangga! Hozir atrofdan ayollarni topib olib boraman. Ularsiz ish bitmaydi.

– Yaxshiliklaringni ikki dunyoda unutmayman sira! Azalaringga emas, to�ylaringga yordam qilay! – Shoqosim o�z chaylasiga yugurdi.

Kechki ovqat oldida, nim qorong�ilikda, qarol va mardikorlar tiz cho�kib, qo�llarini qovushtirib o�tirishdi, ularning boshlari egilgan edi.