Мовароуннаҳр ёди ёҳуд султон Қутуз қиссаси

Сайфиддин ундан жирканиб, нари ёнига ағдарилди, сўнгра яна қандай уйқу элитганини ўзи ҳам билмай қолди.

Р?шончли манбаларнинг ёзишича, Сайфиддин Кутузнинг асл РёСЃРјРё РњР°ТіРјСѓРґ РёР±РЅ Мамдуд Сайфиддин СЌРґРё. РЈ табиатан қўрқмас, кучли, СћР·РёРіР° жабр қилгувчиларга шафқатсиз бўлгани Р±РѕРёСЃ СѓРЅРіР° Т›РѕРїР°Т“РѕРЅ РёС‚ – Кутуз лақабини айнан мана шу мўғулий СЃРёРїРѕТі РњРѕРЅТі-РћСЂТіРёР» берган СЌРґРё.

Тақдири азали уни аввалига Мовароуннаҳрдан Онадўлига етаклаб келди. Сўнгра эса уни Дамашқда қул қилиб сотишди. У мамлук бўлди. У ғуломга айланди, аммо мудом Мовароуннаҳр ёди ила яшади, юрт хаёли билан нафас олди.

Бу мелодий 1221 йилнинг ёмғирли кунида содир бўлди.

Кечадан буён ёмғир ёғавериб, Монҳ-Орҳил ичкарига қамалиб қолди. Хайрият, бугун қуёш чиқди, аммо сал ўтмай тағин булутлар орасига кўмилиб кетди.

Ҳам ҳаво аллақандай димиққан, осмон қуёшсиз ва ҳам Монҳ-Орҳилнинг авзойи бузуқ эди. У Сайфиддинга қараб:

– Нега қотиб турибсен! Юр, юр, деймен! – деди ва уни қамчи билан савалай кетди. Сайфиддин оғриқ зарбидан елкалари қисилганча, базўр қадам ташлади.

Монҳ-Орҳил шафқатсизлиги билан ном чиқарган мўғулий сарбозлардан эди. У қонли савашларда қатнашавериб, жанг майдонида обдон чиниққан, бешафқат, айни пайтда тажрибали бир жангчи эди.

Орҳил cипоҳига қараб:

– Шуни олиб кир, – деди.