Бизким ўзбеклар

Рустойи ва нодида киши, беш кунлук ўтар дунё учун мундоқ ёмон от қозонди… черик (яъни чуруқ) дунё учун Ҳадичабегимни Шоҳ Мансур бахши кўтаргучиға туттуриб, турлук-турлук қийинлар қилдурди… яна жамъи шеър ва аҳли табъни Мулло Биноийга туттурди… саҳархез эди ва беш вақт намозни тарк қилмас эди, қироат илмини тавре билур эди».

Кўринадики, Бобур мирзо Муҳаммад Шайбонийхон ҳақида, сиёсий рақиби сифатида салбий, билимдон киши сифатида ижобий фикр билдиради.

Умуман олганда, Бобур мирзо то умрининг охиригача, деярли ўттиз йил давомида сиёсий рақиблари бўлмиш шайбонийлар фаолиятини гоҳ Кобулдан, гоҳ бошқа жойлардан туриб синчковлик билан кузата боради, унинг эътиборидан ҳатто бу сулола вакилларининг қабул маросимларидаги тасодифий воқеа-ҳодисалар ҳам четда қолмайди.

Масалан, Ҳиротда 1507 йили уюштирилган бир йиғинда Муҳаммад Шайбонийхон билан созанда Ҳусайн Удий ўртасида юз берган можаро хусусида «Бобурнома»да эслатиб ўтади: «…Ҳусайн Удий… Удни мазалиқ чалиб, мазалиқ нималар айтур эди. Уднинг торларини якка қилиб бу чолибтур. Айби бу эдики, бисёр ноз била чолур эди. Шайбонийхон бир навбат соз буюрур, такаллуф қилиб ҳам ёмон чолур, ҳам ўз созини келтирмай, ярамас соз келтурур. Шайбонийхон фаҳмлар, буюрурким, суҳбат-уқ ғалаба гарданилар урурлар. Шайбонийхоннинг оламда бир яхши ишиким бор бўлур, филвоқиъ хўб бордур.