Кўҳинур

У ердан Кобул шоҳлари тасарруфига ўтган, ундан сўнг махарожа Ранжит Сингҳ томонидан шаҳзода Шоҳ Шужодан тортиб олинган. Кўҳинурга Ҳиндистонни фатҳ этишимиз рамзи сифатида қараш мумкин. Ҳиндистон Бош волийси ушбу олмос ниҳоят Сизнинг тожингизда ўз ўрнини топганидан мамнун эканини билдиради».

Бироқ, бу олмосга ўз эгасига омадсизлик келтирадиган тош сифатида қараб, ирим қилишгани учунми, билмадим, унга ўша даврдаги ҳукмдор қироличанинг тожини безаш насиб этмади. 1851 йилда Лондонда ўтказадиган улкан кўргазмага қўйилгандан кейин уни кесиб, қайта ишлов берилди ва қиролича Викториянинг бош кийимларидан бирига, кейинроқ қиролича Мариянинг тожига ва ниҳоят, 1937 йилда ҳозирги қиролича Елизавета II нинг онаси Елизавета I нинг тожига қадалди.

Бугунги кунга келиб, ушбу олмосни дунёдаги энг катта ва энг гўзал олмос, деб аташ ўринли бўлмайди.

Кейинги даврларда топилган қимматбаҳо тошлар, яъни ҳозир Британия ҳукумати хазинасида сақланаётган «Гуллинан» (Африканинг улкан юлдузи) деб номланган олмос, Париждаги Лувр музейи экспонатлари қаторидан жой олган «Регент» деб номланган олмос, Москва Кремлидаги Олмос фондида сақланаётган «Орлов» каби олмос ҳам ҳажман, ҳам таратаётган ёғдуси билан Кўҳинурдан анча катта ва жозибадор кўринишга эга. Лекин Кўҳинур бошқа қимматбаҳо тошларга нисбатан анча бой саргузаштларга гувоҳ.