Закон захавання кахання

Перад пачаткам заняткаy, калi y аyдыторыi сабралiся yсе курсанты, Ада, якой абрыдлi начныя стукi y дзверы, выйшла да стала i сказала:

– Калегi, я прашу вас не грукаць у мае дзверы па начах. Не ведаю, хто гэта робiць, але, згадзiцеся, што непрыстойна будзiць жанчыну без прычыны. Калi вам нешта трэба са мною абмеркаваць, калi ласка, звяртайцеся не y такi познi час. Прашу вас не рабiць так. Нечаканы стук не проста будзiць мяне, а палохае.

– Мне таксама стукаюць, – сказала францужанка Наталi.

– Так, так, – пацвердзiла югаслаyка Мiрыям.

– Бачыце, я не адна ахвяра гэта хулiганства. Майце сумленне i гонар, паводзьце сябе прыстойна. Калi я аднойчы не палянуюся падняцца, каб адчынiць дзверы, пабачу таго героя, дык на наступны дзень напiшу скаргi ва yсе iнстанцыi, тады, думаю, яму мала не пакажацца.

Нiхто з хлопцаy нiчога не адказаy i не запярэчыy. Маyчалi, быццам не маюць да гэтага нiякага дачынення. Ада вярнулася да свайго стала i села на месца.

У аyдыторыю увайшоy прафесар Арлоy.

Лекцыя, якую ён наважыyся сёння чытаць, датычылася адносiн Масковii i Вялiкага Княства Лiтоyскага, што адразу зацiкавiла Аду. Яна слухала yважлiва пра войны, якiя давялося перажыць абедзвюм дзяржавам пры Іване Грозным, Аляксеi Мiхайлавiчы, асаблiва засяродзiy выкладчык увагу на смутным часе. Ада слухала, з нечым згаджалася, нешта не прымала, пра нешта мела мала звестак, каб запярэчыць прафесару. Калi ж ён сказаy, што беларусы павiнны быць удзячныя Маскве, што тая выратавала iх ад польскага i лiтоyскага прыгнёту, Ада не вытрывала i запярэчыла:

– Нiякая Лiтва не магла прыгнятаць беларусаy, таму што цяперашнiя беларусы – нашчадкi лiцвiнаy.

Маё прозвiшча Лiтвiнка!

Прафесар з хвiлiну неyразуменна глядзеy на Аду, а потым сказаy:

– Лiтва i сёння ёсць Лiтва! А Беларусь – нешта iншае.

– Тое, што цяпер называецца Лiтвой, некалi было Жамойцiяй, маленькай часцiнкай ВКЛ. Яны yваходзiлi y склад старажытнай дзяржавы лiцвiнаy, а пасля таго, як Масковiя гвалтам далучыла да сябе нашы землi, царадворцы пачалi шукаць новае iмя прыдбанай зямлi.

Так узнiклi назвы «Северо-Западный край», а потым «Беларусь».

Прафесар быццам i згаджаyся з доказамi Ады, але y яго галаве нiяк не магла пераключыцца назва Лiтва на прастору сучаснай Беларусi. Такi yжо падмурак ведаy быy закладзены iмперскаю расiйскаю гiсторыяй у галовы шматлiкiх навукоyцаy. Ён адмахнуyся ад заyваг i працягваy чытаць лекцыю.