Закон захавання кахання

– Калi ходзяць чуткi, ды так яно i будзе, – выказала меркаванне Ада.

– А цi трэба? – засумняваyся Сеня.

– Храм аднавiць не цяжка, а мiльёны людзей, знiшчаных у гулагах, не yваскрасiць, – сказаy Гоша.

Яны пастаялi яшчэ трохi, паyзiралiся y шэры бетон i зноy рушылi да метро. Наступным пунктам экскурсii аказалася Лубянка. Гоша падвёy спадарожнiкаy да пустога пастамента i сказаy:

– Тут стаяy помнiк Дзяржынскаму. Ідалы адлятаюць у вырай.

– Дзе iх вырай? – насмешлiва спытала Ада i сама адказала: – Дзе ходзiць прывiд камунiзму.

– Кожны народ здатны сам сабе ствараць iдалаy. Савецкiя, думаю, пойдуць на пераплаyку, – выказаy меркаванне Гоша. – З iх зробяць новых, не менш экзатычных балванаy. Вось яна, знакамiтая Лубянка, дзе перамолвалi лепшых людзей Расii, Украiны, Беларусi, Чувашыi…

Яны глядзелi на доyгi будынак, дзе праём кожнага акна абрысамi нагадваy жаyнера, якi гатовы быy баранiць iснуючую yладу i караць усiх, хто не адпавядаy пэyным патрабаванням палiтычнай сiстэмы.

Гэты механiзм семдзесят гадоy дзейнiчаy зладжана, але раптам нейкая дэталь у iм зламалася, i ён пачаy рабiць збоi, што i вылiлася y падзеi лета 1991 года, калi yзнiкла пагроза дзяржаyнага перавароту i часова yладу захапiy так званы Дзяржаyны камiтэт па надзвычайным становiшчы. Пра абарону Белага дома y Маскве было вядома з трансляцый па тэлебачаннi, але потым усё супакоiлася, i Ада без трывогi выехала y сталiцу СССР, тым больш што яе наогул не цiкавiла палiтыка.

– Цяпер паедзем на Старую плошчу, – сказаy Гоша i рушыy да станцыi метро.

Ада з маyклiвым Сенем паспяшалi yслед за iм. Зноy з грукатам пранеслiся некалькi станцый метро, паднялiся наверх i апынулiся перад высокiм шматпавярховым будынкам з вялiкiмi вокнамi.

– Тут засядаy Цэнтральны камiтэт кампартыi СССР! А цяпер яго няма! Камунiсты таyкуцца з плакатамi на Чырвонай плошчы, нiяк не могуць паверыць, што iхняя yлада скончылася, – сказаy самазваны гiд.

Ад будынка, да якога прывёy Гоша, веяла тым прыгнечаным i цяжкiм пачуццём, якое звычайна людзi адчуваюць на могiлках.

Хаця, зрэшты, так яно i павiнна быць. Арганiзацыя, не здатная стварыць прыстойныя yмовы iснавання для людзей, заyсёды патыхае мярцвячынай.

– Раскажу анекдот, праyда, стараваты. – сказала Ада. – Славу Метравелi ведаю, Славу Старшынава ведаю, а Славу КПСС не ведаю.

– Гэта, мусiць, бабруйскiя габрэi такi прыдумалi? – спытаy Гоша.

– Цяпер у Бабруйску габрэя днём з агнём не знойдзеш.