Тинейджерлерге арналған қаржы. Балалар мен ата-аналарға арналған кітап

Я?ни, а?шаны? ба?асын о?ай аны?тау?а болатын. Металлды? салма?ы бойынша ба?асы = тиынны? ??ны.

Уа?ыт ?те келе, а?шаны ?ндiру ??ны тиындарда белгiленген на?ты ?зiндiк ??нынан ?ымбатыра? бола бастады. Мысалы, алтын сом ?нiмiне алтын ж?не ж?мысына бiр жарым сом ж?мсал?ан. Я?ни, тиын ?зiнде белгiленген ба?адан к?бiрек т?ратын болды. Адамдар осындай айырмашылы?ты ?олданып, а?шаны металл?а ?айта бал?ыта бастады. А?шаны бал?ыту ??нын тиындар?а бас?а металлдар косып азайту?а тырысты, бiра? сонда да ?ндiру ??ны ?ымбат болды.

Амал табылды, ол – ?а?аз а?ша. Бiра? адамдар ??ны тек сурет болып салын?ан а?шаларды? шынайы екенiне сену ?шiн не iстеу керек? Мемлекет кез келген уа?ытта ?а?аз а?шаны алтын ж?не к?мiс тиындар?а ауыстырып алу?а болатынына кепiл бердi. Осы к?нге дейiн мемлекет шы?аратын ?а?аз а?ша сол мемлекттi? алтын ?орымен кепiлденедi. Я?ни мемлекет оны? капиталымен кепiлденетiн а?ша к?лемiн ?ндiредi ж?не ол оны? ??нын аны?тайды.

«Банкнота» с?зi а?ылшынша «bank note» с?зiнен «банктiк жазба» деген ма?ына бiлдiредi.

Банкнотаны? м?нi – б?л банкiнi? шынайы а?ша беру мiндеттемесi, я?ни, iс ж?зiнде банкнотаны? ??ны жо?. Бiра? мемлекет белгiлi бiр айма?та барлы? азаматтар?а банкнотаны за?ды т?лем ??ралы ретiнде ?олдану?а мiндеттейдi.

Неге а?ша арзандайды не ?ымбаттайды?

А?шаны? ??ндылы?ына шы?арыл?ан а?ша белгiлерi м?лшерi, мемлекеттi? экономикалы? жа?дайы, е?бек ??ны ж?не бас?а да факторлар ?сер етедi.

А?шаны? ?анша т?ратынын ?алай т?сiнуге болады?

?р мемлекет ?зiнi? а?ша белгiлерiн ?зiнi? атымен шы?арады.

А?ша ??нын т?сiнудi? е? о?ай жолы – б?л бiр елдi? а?ша ??нын бас?а елдi? а?ша ??ны ара-?атынасын салыстыру. Б?л валюта ба?амы деп аталады. А?ша – валюта. ??нында?ы айырмашылы? – ба?ам.

Мысалы, б?гiнгi к?нде 1 те?ге = 0,0029 А?Ш доллары. Ал 5 жыл б?рын 1 те?ге 0,0065 А?Ш доллар т?рды. Я?ни, 1000 те?геге 6 доллар сатып алу?а болатын едi. ?алай ойлайсы? не жа?дай орын алды? Те?ге ??ны азайып, ал доллар ??ны арта т?стi.

?детте ба?ам салыстыру ?лемдегi е? к?п ?олданылатын валюталармен жасалынады, олар:

Ж?не де а?ша ??нын алмасу м?мкiндiгiне немесе сатып алу м?мкiншiлiгiне ?арай аны?тау?а болады.

Мысалы, 100 те?геге 1 б?лке нан алу?а болады. Немесе бiр те?ге бiр са?ыз т?рады.

Егер 2000 жылы 100 те?геге 3 б?лке нан, ал 2010 жылы 100 те?геге 1,3 б?лке нан алу?а болатын болса, ?алай ойлайсы? не жа?дай орын алды? Д?рыс, те?ге арзандады, ал нан ?ымбаттады.

С?ра?тар

1.