Бақытты болуды үйреніңіз! Сенімділік құпиялары

Ба?ыт?а жетудегi прагматикалы? (а?и?ат пен семантикалы? м?ннi? критерийi ретiнде практика?а негiзделген философиялы? а?ым) ала?даушылы?ты ескере отырып, психологияда?ы зерттеулер к?птеген заманауи философтар?а ?з теорияларын ?зiрлеуде басшылы? еттi. Демокрит (шамамен б. з. б. 460 – 370 ж.) «к??iлдiлiк» ??ндылы?ына ерекше м?н бергендiктен «к?лкi философ» деген атпен танымал.

Ба?ыт?а апаратын барлы? н?рсенi бас?а адамдар?а емес, ?зiне байланысты ететiн адам ба?ытты ?мiрдi? е? жа?сы жоспарын та?да?ан. – Платон, «Республика»

Платон (шамамен б.

 д. д. 428 – 347 ж.) Республикада бiлiм мен iзгiлiкке берiлген ?мiр, ба?ыт пен ?зiн-?зi ж?зеге асыру?а ?келедi деп ?йретедi. Ба?ыт?а жету ?шiн адам материалды? д?ниедегi ?згерiстерге иммунитетке ие болып, идеялар патшалы?ында ?мiр с?ретiн м??гiлiк, ?згермейтiн формаларды бiлуге ?мтылуы керек. Федрдi? к?йме аллегориясы Платонны? iшкi ба?ыт?а ?алай жетуге болатыны туралы е? ма?ызды iлiмi болса керек. Платон ?леуметтiк ба?ыт азаматтарды? бiр-бiрiне ?дiл ?арым-?атынасынан, iзгi ?мiр с?руiнен ж?не ?р?айсысы ?зiнi? ?леуметтiк функциясын адал орындауынан туындайды деп есептейдi. Аристотель (б.з.д. 384 – 322 ж.) этика, метафизика, биология ж?не ботаника п?ндерiнде ежелгi грек ?алымы болып саналды. Аристотель эвдаймонияны адамны? ойы мен iс-?рекетiнi? ма?саты деп сипаттады. Eudaimonia жиi «ба?ыт» деп аударылады, бiра? кейбiр ?алымдар «адамны? г?лденуi» д?лiрек аударма болуы м?мкiн деп санайды. На?тыра? айт?анда, eudaimonia адамзат белсендi т?рде ?мтылып, ?ол жеткiзе алатын болмысты? о? ж?не ??дайлы? к?йiн бiлдiредi. Б?л к?й адам ?шiн е? жа?ымды екенiн ескере отырып, к?бiнесе ба?ыт с?зiн же?iлдетедi. Дегенмен, Аристотельдi? б?л терминдi Никомахейлiк этикада?ы ?олдануы ба?ыт деген жалпы ??ымны? ше?берiнен шы?ады. Никомахейлiк этикада Аристотель к?птеген ма?саттар шын м?нiнде тек аралы? ма?саттар болып табылатынын ж?не олар жо?ары ма?саттар?а жетуге м?мкiндiк беретiндiктен ?ана ?ала?анын к?рсетедi. Демек, байлы?, а?ыл-ой, батылды? сия?ты н?рселер бас?а н?рселерге ?атысты ?ана ба?аланады, ал эвдаймония ?з алдына жал?ыз ??нды н?рсе. Аристотель адамны? ба?ытты болуы ?шiн iзгiлiк ?ажет деп есептедi ж?не iзгiлiк болмаса, е? бастысы – ?ана?ат пен разы болу деп есептедi. Аристотельдiк этикада iзгiлiкке жету «не iстеуiм керек» дегеннен г?рi «мен ?андай болуым керек» деген с?ра?ты ?оюды ?амтиды. Толы? iзгi адам эвдаймония?а ?ол жеткiзген адам ретiнде сипатталады, сонды?тан ол с?зсiз ба?ытты болады.