Бақытты болуды үйреніңіз! Сенімділік құпиялары

Дэвид Пирс (1959 жылы ту?ан) – этикалы? м?селелерге лексикалы?, терiс, утилитарлы? т?р?ыдан ?арайтын британды? трансгуманист (адамны? психикалы? ж?не физикалы? м?мкiндiктерiн жа?сарту ?шiн ?ылым мен техниканы пайдалану?а ы?пал ететiн ?леуметтiк т?ртiп, саяси ?станым ж?не философиялы? т?жырымдама. Трансгуманистер ?ажет емес деп санайтын адам ?мiрiнi? сол аспектiлерiн жою – азап, ауру, ?артаю ж?не ?лiм. Трансгуманистер м?ндай технологияларды ?олдануды? м?мкiндiктерi мен салдарын, оларды пайдалануды? ?ауiптiлiгi мен пайдасын зерттейдi, оны? iшiнде биологиялы?, а?паратты?, когнитивтiк ж?не нанотехнологияларды? конвергенциясы идеясын ?арастырады) философ.

Адамгершiлiкке деген к?з?арас – Ба?ыт философиясы к?бiнесе этикамен бiрге тал?ыланады. Гректерден ж?не христиан дiнiнен м?ра?а ?ал?ан д?ст?рлi еуропалы? ?о?амдар к?бiнесе ба?ытты моральмен байланыстырды. Б?л т?р?ыда мораль ?о?амды? ?мiрдi? белгiлi бiр т?рiнде белгiлi бiр р?лдi орындау болды. Ба?ыт моральды? философия ?шiн ?иын термин болып ?ала бередi.

Мораль философиясыны? б?кiл тарихында адамгершiлiктi ба?ыт?а ?келетiн салдарлар т?р?ысынан аны?тау немесе оны ба?ыт?а м?лдем ?атысы жо? деп аны?тау ?рекеттерi арасында тербелiс болды. Психологияда ба?ыт пен адамгершiлiктi? байланысы ?рт?рлi т?сiлдермен зерттелдi. Эмпирикалы? зерттеулер ?арапайым адамдарды? адамны? ба?ыты туралы пайымдаулары iшiнара сол адамны? моральды? ?асиеттерiн ?абылдауына байланысты екенiн к?рсетедi, б?л бас?аларды? ба?ыты туралы пайымдаулар моральды? ба?алауды ?амтиды деп болжайды. К?птеген зерттеулер сонымен ?атар ?леуметтiк мiнез-??лы?пен айналысу ба?ытты арттыра алатынын к?рсетедi.

Eudaimonia – классикалы? грек с?зi, «eu» («жа?сы» немесе «?л-ау?ат») ж?не «даймон» («рух» немесе «кiшi ??дай») с?здерiнен ??рал?ан. Осы т?сiнiгiмен ба?ытты ?мiр дегенiмiз – жа?сы ?мiр, я?ни адамны? адамды? болмысын жа?сыра? сезiнген ?мiрi. Атап айт?анда, Аристотель жа?сы ?мiр – б?л жо?ары саналы ?рекеттi? ?мiрi деп д?лелдедi. Ол б?л м?лiмдемеге «функция аргументi» ар?ылы келдi.

Негiзiнде, егер б?л рас болса, онда ?рбiр тiрi затты? бiрегей орындайтын ?ызметi бар. Аристотель ?шiн адамны? функциясы – б?л а?ыл-ой, ?йткенi б?л адамдар бiржа?ты т?рде жасайтын жал?ыз н?рсе. Ал ?з функция?ызды жа?сы немесе тамаша орындау ?з та?дау еркi?iзде. Аристотельдi? ойынша, тамаша рационалды ?рекеттен т?ратын ?мiр – ба?ытты ?мiр. Аристотель жо?ары саналы ?рекетке ?абiлетсiз адамдар ?шiн екiншi е? жа?сы ?мiр моральды? iзгiлiк ?мiр деп т?жырымдады.