Ұлытаудың номадикалық тарихы. Мақалалар жинағы

Сол к?йде бейнеленген а?са? ??лан, ая?ын сiлтiп басатын ??лан ханымны? ?зi.

Жошыны ?лтiрген жануар емес екенiне к?м?н жо?. ?йткенi оппы ?арлы а?пан айында ?лытауда ??лан аулау м?мкiн емес. Сонды?тан, Жошы ?зiнi? сарайында бол?аны ?лде ?айда жа?ыныра?. Археолог Ж?ман Смаилов Жошы ордасында ж?ргiзген ?азба ж?мыстарыны? н?тижесiнде сарайды? ?абыр?аларында камин секiлдi отын пештерiн тап?ан. Олай болса Жошы ?ысты? кезiнде ?лытауда бол?аны ?бден м?мкiн.

Жарты жыл арада Шы??ыс ханны? ?зi де д?ниеден оз?аннан кейiн, Жошыны? балалалары ??ланды да артынан аттандырады.

??лан ?зiнi? со??ы жылдары ?мiр с?рген Бол?ан ана ?аласында жерленген. Жал?ыз ?лы К?л?ан орысты жаулау?а бар?анда ?аза табады. Бiра?, тимуридтарды? «Муизз ал-ансаб шежiресiнде» К?л?анны? т?рт ?лы ?ал?аны жазылады. Олар ??лан ханымны? басына кесене т?р?ызады. ??лан ана к?мбезi солай пайда бол?ан.

Осы та?ырыпты зерттеу кезiнде ??лан ананы? ?аза? тарихында ?згеше орны бар екенiне к?з жеткiзе отырып, б?л т?л?аны? ?мiрбаяны туралы зерттеу тарихшыларымызды? болаша? е?шiсiнде деп есептеймiз.

Сейтжанов М. Б. С?тбаев ?., «№25 ЖМ» КММ. Тарих п?нiнi? м??алiмi.

03.08.2016 ж.

Жез?аз?анды зерттеген Уэст

Уэст – Жез?аз?ан мыс кен орнында ал?аш?ы болып геологиялы?-барлау ж?мыстарын ж?ргiзген а?ылшынды? iрi инженер-геолог. Никон Ушаковты? м?рагерлерi а?ылшын инвесторларымен келiсс?здер ж?ргiзiп, Жез?аз?ан мыс кенiн сату?а бел бу?анда, келiсiм-шарт шасасар алдында шетелдiктер барлау ж?мыстарын ж?ргiзiп алуды ж?н к?рдi. Ол ?шiн 1904—1905 жылдары кен орнына «Сiбiр синдикаты» компаниясыны? агенттерi келiп, к?збен ?арап шы?ып, Лондон?а геологиялы?-барлау ж?мыстарын ж?ргiзуге болады деген м?лiмдеме жолдады.

1906 жылы ?лытау?а геолог Уэст бас?ар?ан геологиялы? партиясы келдi. Барлау ж?мыстарыны? басында-а? а?ылшындар iрi к?лемдегi мыс желiлерiне тап болды. Зерттеу ма?сатында бал?ыту?а жiберiлген кентастарды? ??рамында бар 6-дан 32 процентке дейiнгi металл аны?талды. Сонымен ?атар, а?ылшын геологтары С. Болл мен Бродрик кеннi? геологиялы? топографиясын суретке т?сiрдi.

Ж?мыс барысында жалпы тере?дiгi 17 мы? метрдi ??райтын 235 ?н?ыма б?р?ыланды. Я?ни, ?р ???ыманы? орташа тере?дiгi 72 метр болды. Онымен ?оса, а?ылшындар 17 шахта мен к?птеген штректер ж?рiп ?ттi.

Болаша?та салынатын зауытты отынмен ?амтамасыз етудi к?здеп, а?ылшындар Бай?о?ыр к?мiр оша?ын зерттедi. Н?тижесiнде Уэст 54 ???ыма б?р?ылап, екi жерден мыс ?орыту зауытын ?амтамасыз ететiн iрi ?о?ыр к?мiр пласттарын тапты.