Қанатты сөз – қазына. 2-кітап

)

Бала с?рiнiп жы?ыл?ында, ??лап, жыла?анда, оны? ата-ана, жа?ын туыстарын осы м?телмен ж?батады.

БАЛА КІНДІК ШЕШЕГЕ ТАРТАДЫ

«?аза?та ерекше бiр ?адiрлi, ?згеден орны б?лек жанны? бiрi – кiндiк шеше. Сонды?тан да „Бала кiндiк шешеге тартады“ деп, с?бидi? кiндiгiн кiмнi? кесуi керек екенiне тал?аммен ?ара?ан. Бойында ж??ымсыз ?ылы?ы бар, немесе ауру-сыр?аулы, дiмк?с адамдар?а кiндiк кестiрмеген. Кiндiк шеше болу ?шiн келiншектi? енесiмен бiрдей жауапкершiлiк мiндеттердi мойнына алатын, ж?рiс-т?рысы ?дептi, ?олы iсмер, ?нерлi, мiнез-??л?ы жа?ымды болуы керек делiнедi.

Б?л тiптi ?азiр, медициналы? т?р?ыда д?лелденген. ?йткенi, с?бидi? кiндiгiн кескен кiсiнi? био?рiсi бала?а берiледi екен. Я?ни, с?бидi? болмыс-бiтiмi кiндiк шешеге тартуы м?мкiн деген с?з б?л. Б?лкiм, со??ы кездерi ?аза? хал?ыны? генефондыны? ?згерiске ?шырауы кiндiктi ?зге ?лт ?кiлдерiнi? кестiргенiнен болса керек. ?йткенi, перзентханада кiндiк шешенi та?дап жатпайды ?ой. Бiра?, ?лт болаша?ын ойлайтын болса?, с?билерiмiздi? кiндiгiн ?зiмiздi? ?аза?ты? ?йелдерi кесу ?ажет екенiн де ойластыр?анымыз абзал». (13.)

Б?л м?телдi аналар босанатын ?йлерге iлiп ?ойып, д?рiгерлер тарапынан ?ада?аланып отырса болар едi.

БАЛА Т?РБИЕСІ – БАРША?А ОРТА?

«С?лем беру мен амандасу ?дептiлiктi? е? ал?аш?ы ?лiппесi. Н?ресте с?лем берiп, амандас?анда ?лкендер аман-с?лемдi жай ?ана ?абылдай салмайды. «Таудай азамат бол! К?п жаса!» – ал?ыстарын жаудырады.

М?ны? ?зi баланы ынталандыра, ??лшындыра т?седi.

Ол ендi с?лем беруде, амандасуда ?ате жiбермеуге тырысады. ?лкендердi? жа?сы лебiзiн естуге ??мартады.

Егер бала с?лем берудi немесе амандасуды м?лт жiберiп алса, онда ?лкен кiсi жайлап ?ана ескерту жасап, аман-с?лем жасау?а м?жб?р етедi. ?азiргi кезде к?п айтылатын «Бала т?рбиесi – барша?а орта?» – дейтiн с?здi? т?п т?ркiнi осында болса керек. С?йтiп, ?аза? даласында бала т?рбиесi тек ?з ата-анасыны? ?ана мiндетi емес, д?йiм ж?ртты? орта? iсiне айнал?ан».

 (2).

Осы с?з тiркесiнi? м?нiне тере? ??iлмей, к?бiмiз ат?стi ?араймыз. ?кiнiштi-а?.

БАЛА ТІЛІ – БАЛ

«Бiр ?ызы?ы, … ?ытай деректерiнде: „Т?ркiлер баласын iске шалымды болсын деп, ?рбiр iсте алымды болсын деп, жа?а ту?ан с?бидi? та?дайына бал тамызады“, – деген жазбалар кезiгедi. „Бала тiлi – бал“, „та?дайынан бал там?ан“ деген с?здер бiзге к?не т?ркiлерден жеткенiнi? д?лелi, мiне осы». (М. Ахет. 47.4—15. 12. 2009.).