Нацыянальныя і дзяржаўныя сімвалы Беларусі

Але больш верагодна, што Нарымонт i Даyмонт абралi сабе герб полацкiх князёy яшчэ да жанiцьбы на дочках магiстра, а неабходнасць абрання гэтага герба была прадыктаваная палiтычным разлiкам – трэба было паказаць, што Нарымонт i Даyмонт маюць старажытны герб i паходзяць са старажытнага роду, а таму яны лiчаць сябе роyнымi, а магчыма, i вышэйшымi за магiстра ордэна. Дарэчы, такiм жа чынам паступiy i князь Аляксандр Яраславiч, якi запазычыy герб полацкiх князёy, ажанiyшыся на дачцэ полацкага князя.

Найбольш падрабязнае апiсанне герба «Пагоня» прыведзена y летапiсным спiсе пачатку XVII ст.

(захоyваецца y бiблiятэцы iмя М. Я. Салтыкова-Шчадрына y Санкт-Пецярбургу), якi з’яyляецца копiяй старажытнага летапiсу: «Пишуть наши кройники руские, и Наримунт был першим автором гербу або клейноту великого князства литовского: в гербе муж збройный, на коню белом в полю червоном, мечь голый, яко бы кого гонячи держал над головою, и есть оттоля тот названный погоня».

На працягу наступных некалькiх стагоддзяy уладарамi Вялiкага княства Лiтоyскага, Рускага i Жамойцкага заставалiся полацкiя Ізяславiчы: брат Вiценя – Гедымiн (княжыy у 1316—1341 гг.

), сын Гедымiна – Альгерд (княжыy у 1345—1377 гг.), яго пляменнiк Вiтаyт-Аляксандр (княжыy у 1392—1430 гг.), яго сын Ягайла-Уладзiслаy (княжыy i быy каралём Польшчы y 1377—1434 гг.).

Пячатка Ягайлы – «Божжай мiласцю караля Лiтвы» (1380)

Малюнак з хронiкi iмператара Свяшчэннай Рымскай iмперыi Жыгiмонта (1443), якi пасрэднiчае мiж Тэyтонскiм ордэнам i каралём Ягайлам (пад «Пагоняй»)

Дарэчы, вялiкi князь Альгерд, трэцi сын Гедымiна ад першай жонкi, князёyны Марыi Вiцебскай, меy пяць сыноy, якiя былi ахрышчаны паводле праваслаyнага абраду: Андрэй (князь Полацкi), Дзмiтрый (князь Бранскi), Канстанцiн, Уладзiмiр i Хведар; ад другой жонкi – князёyны Улляны Цвярской, меy сем сыноy, якiя былi ахрышчаны паводле каталiцкага абраду: Ягайла-Уладзiслаy, Скiргайла-Іван, Карыбут-Дзмiтрый, Лiнгвен-Сямён, Карыгайла-Казiмiр, Вiгунт-Аляксандр i Свiдрыгайла-Баляслаy.

Таксама вядомы пячаткi i гербы выявамi, падобнымi «Пагонi», якiя yжывалiся y некаторых дзяржаyных утварэннях, iснаваyшых на тэрыторыях, не yваходзiyшых у склад Вялiкага княства Лiтоyскага.

Магчыма, герб Вялiкага княства Цвярскога

(вершнiк з сокалам?)

Гербы Ноyгарада Вялiкага i Вялiкага княства Цвярскога (Альбомъ Мейерберга. Виды и бытовыя картины Россiи XVII века.