Тасаввуф алломалари

РЈРјСЂРё мобайнида Р±РёСЂ дам Аллоҳдан айру ерга қадам босмаган, Р±РёСЂ дам ихлоссиз, мартабасиз бўлмаган. Р?Р±СЂРѕТіРёРј Адҳам, РЁР°Т›РёТ› Балхий суҳбатида бўлган РІР° тарбиясини олган. Ҳотам Асамм сўфийларнинг маънавий мажбуриятларига алоҳида эътибор берган.

Ҳотамнинг қулоғи кар эмас эди. Ҳотам Асамм дейишларининг сабаби шундаки, ҳузурига масала сўраб келган хотинни ғафлат босиб, ел чиқаради.

Хотин мулзам бўлмасин деб, Ҳотам Асамм унинг сўзларини эшитмаганликка олиб, саволни қайта-қайта сўраган. Хотин саволни баланд овозда берганидан сўнг жавоб қайтаради. Ўн беш йил давомида ўзини карликка солиб юрган. Хотин вафот этганидан сўнг ўз холича гаплашаверган.

Ҳотамнинг художўйлиги, тақвоси, ихлоси, риёзати бемисл ва беназир бўлган. Аҳмад Хузравийнинг устозидир.

Ҳотам Асамм 238/852 йилда вафот этган. Қабри Балхда.

* * *

Ҳотам Асаммнинг камолоти шу даражада юксалди.

Жунайд деди:

– Бизнинг замонамизнинг сиддиқи Ҳотам Асаммдир.

* * *

Ҳотам деди:

– Ҳар бир сўфий тўрт ўлимни қабул қилиши лозим:

1. Оқ ўлим, яъни очликни қабул қилиш;

2. Қора ўлим, яъни турмуш машаққатига бардош бериш;

3. Қизил ўлим, яъни шаҳвоний нафсни чеклаш;

4.

Яшил ўлим, яъни ҳамиша қора ёки яшил либос кийиб юриш мажбуриятини олиши зарур.

* * *

Мунофиқ дунёдан оладиганини ҳирс билан олади, шубҳа билан сақлайди, риё билан сарфлайди. Мўмин эса қўрқув билан олади, суннатга мувофиқ сақлайди.