Кинода режиссура ва драматургия

Hammasi shunchalik tabiiy, shunchalik jonli. Ishonish qiyin, bir yarim asrdan sо�ng ham bu asar nozikligi, kinoyalari, dunyo bechorahollariga rahmu shafqati bilan bizni ta’sirlantiradi. Biz hissiyotlarimiz oddiy dramatik peripetiyalarning aniq yо�llanmalariga kо�ra paydo bо�layotganini va rivojlanayotganini aslo payqamaymiz. Turli-tuman, umidlari va baxtsizliklari, kundalik g�amgin tashvishlari va kutilmagan bayramlari bо�lgan kо�p kishilik va yolg�iz sahnalari bir-birining о�rniga keluvchi butun bir qissada ular uchtagina.

Keskin burilishlar personajlar baxt yoki baxtsizlik sari qilayotgan harakatlari oxirigacha yetgan paytlarida yuzaga keladi.

Daholar durdona asarlarida erishadigan g�ayrioddiy hodisa oddiy va aniq tuzilmalarga asoslangan ekanligini tanqidchilar payqamaydilar va payqashlari ham kerak emas. «Sindi Kroufordning taz bо�g�imi va nozikta’b qayrilgan qobirg�alari deyarli yog� qatlamisiz muskullar tо�qimasi tufayli kuchaytirilgan plastik effektni ta’minlab beradi», – degan jumlani eshitish g�alati bо�lardi.

Ammo rassomlar modellarini chizayotganlarida bosh suyagini ham, muskullarini ham yodlarida saqlab turishadi – о�n yillik akademik ta’lim davrida bu narsalarni ularning kallalariga rosa quyishadi. Bizga ham dramaning skeleti qay tarzda tuzilganini, ularga qanday muskullar quvvat berishini bilib qо�yish yomon bо�lmasdi.

Balki biz dramatik peripetiya ta’sirining eng yaxshi namunasini inson dahosining eng poetik va dramatik yaratig�ida – Injilda kо�rarmiz.

Iso hayotining kulminatsiyasida Sirli Oqshom fojiaviy peripetiyaning boshlanishiga aylanadi.

1. Iso dо�stlari orasida baxtiyor.

2. Ammo U Unga xoinlik qilishlarini biladi.

3. Uni xibsga oladilar va mahkamaga tortadilar.

4. U adolatsiz ravishda о�limga hukm qilinadi.

5. Uni qiynoqlar bilan qatl qiladilar.

Tо�liq mag�lubiyat va g�am-anduh deb hisoblanadigan bir paytda shiddatli ravishda baxt va tо�liq g�alaba sari yо�nalgan peripetiya vujudga keladi.

1. Tana g�oyib bо�ladi.

2. Ruh yuksaklikka kо�tariladi.

3. Iso g�oyalarining abadiy hayoti boshlanadi.

Peripetiya maksimal rivojiga erishadi.

Dramatik peripetiya:

1. g�oyalarni tо�plangan holda ifodalash;

2. ularni ifodali ijro etish;

3. auditoriyani maksimal jalb qilish uchun shakl beradi.