Беларуская лiтаратура

Яго творы сапраyды класiчныя, яны не старэюць i прачытваюцца y кожным часе па-новаму. Ён узнiмае адвечныя праблемы неадпаведнасцi знешнiх прэтэнзiй i yнутранай сутнасцi чалавека, як, напрыклад, фарс-вадэвiль “Пiнская шляхта” (1866). Гэта першая беларуская камедыя. Шмат камедыйнага y п’есе, але смех у ёй намнога глыбейшы, чым гэта можа падацца на першы погляд. Сварацца дзве сям’i, дзве галiны аднаго сялянскага роду, толькi з-за таго, што Іван Цюхай-Лiпскi абазваy Цiхона Пратасавiцкага мужыком. Рассудзiць iх прыязджае такi ж абмежаваны y поглядах чалавек, чынадрал i судовы бюракрат суддзя Кручкоy, якi нiчым не адрознiваецца ад тутэйшага люду, любiць выпiць “кубак крупнiку”, а “на прашчанне” просiць: “…заспяваем нашу родную песню ды паскачам на заручынах”.

Раз’яднанасць, “рассяляньванне” сялянства, падзел на касты i групы, эгаiзм i фанабэрыя, затурканасць дазваляюць круцiць мясцовым людам хто як захоча, крыyдзiць iх i абражаць, трымаць у невуцтве, выкарыстоyваць iх абмежаванасць, пасiyнасць i апатыю, каб зняць новае “жнiво”.

Праблема самавызначэння беларускага народа – адна з магiстральных тэм у беларускай лiтаратуры. В. Дунiн-Марцiнкевiч ствараy народную лiтаратуру, адкрываючы народ i паказваючы народу шляхi духоyнага станаyлення.

В. Дунiн-Марцiнкевiч напiсаy камедыю “Залёты” (1870), вершаваныя аповесцi “Гапон”, “Вечарнiцы” (абедзве y 1855), “Халiмон на каранацыi”, “Купала” (1856), “Травiца брат-сястрыца”, “Шчароyскiя дажынкi”, “Былiцы. Расказы Навума” (1857), пераклаy на беларускую мову раздзелы паэмы А.

Мiцкевiча “Пан Тадэвуш” i iнш.

Незвычайны лёс народнага творцы. Буркатлiвым, змужычэлым гарбуном насмешлiва называлi яго бацькi будучай жонкi, якiя не хацелi выдаваць дачку замуж за беднага кансiсторскага чыноyнiка. Але яна, закахаyшыся, пайшла насуперак волi бацькоy. Пажанiyшыся, яны разам ладзiлi спектаклi, разам спявалi, а пазней у хатнiх спектаклях разам з iмi прымалi yдзел i iхнiя дзецi – дочкi Камiла i Мальвiна, сын Мiраслаy. Толькi падмурак захаваyся на шляху з Івянца y Мiнск ад таго дома y Люцiнцы, дзе жыy Дунiн-Марцiнкевiч з сям’ёй.

Падмуркам новай прафесiйнай лiтаратуры на Беларусi была i творчасць гэтага выдатнага пiсьменнiка.

Пытаннi для кантролю

1. У чым заключаецца спецыфiка рамантызму як лiтаратурнай плынi?

2. Якiя прыёмы i сродкi рамантычнага адлюстравання выкарыстоyвалi беларускiя пiсьменнiкi y мастацкай творчасцi?

3. Назавiце iмёны пiсьменнiкаy-рамантыкаy у беларускай лiтаратуры.

4. Якi асноyны пафас твораy У.