Беларуская лiтаратура

Гэтая песня вельмi важная, бо y ёй гучыць матыy звароту да рымлян, якiя павiнны навучыцца “народамi правiць” – “у гэтым мастацтва”. Затым герой вяртаецца на паверхню зямлi, трымае шлях да iталiйцаy, каб “спяваць аб вайне”. Войны, пакуты, смерць, гатоyнасць ахвяраваць сабой, неймаверная храбрасць паклалi пачатак вялiкай Рымскай iмперыi.

“Энеiда” – паэма аб будаyнiцтве новай дзяржавы. У ёй апяваецца вялiкi цуд адраджэння славы i велiчы асобы, надзеi моладзi на будучае, парываннi маладых.

Змаганне шло за самога чалавека, за тое, каб не толькi надышоy мiр, але i каб будучае Італii i yсяго свету стала бязвоблачным, радасным, шчаслiвым, каб на зямлi панаваy спакой. Дзеля гэтага yзводзiлася моцная i квiтнеючая дзяржава, дзе кожны чалавек змог бы найлепшым чынам праявiць сябе, жыць шчаслiва.

Вергiлiй стаy класiкам пры жыццi, яго вершы i радкi з паэм завучвалi на памяць цары i прасталюдзiны, па яго вершах спрабавалi варажыць, iх выкарыстоyвалi y эпiтафiях i эпiграфах, яны давалi штуршок нараджэнню новых твораy.

Вергiлiй – апошнi паэт Антычнасцi, якi yслаyляy “залаты век” лiтаратуры Старажытнага Рыма. Яго прызнавалi за найвялiкшага рымскага генiя, хрысцiянская царква лiчыла святым.

Дантэ звяртаyся да Вергiлiя: “О гонар i светач усiх песняроy на зямлi!”, “Мудрэц, якi yсё ведае!”, “Вышэйшы розум!”, “Настаyнiк таямнiц запаветных!”

Шырокавядомы y народзе мiф, што пакладзены y аснову сюжэта трагедыi Эсхiла “Прыкуты Праметэй”.

Праметэй выкраy на Алiмпе агонь, якiм распараджалiся багi, аддаy тое жыватворнае полымя людзям, за што Зеyс загадаy прыкаваць вiноyнiка да скалы. Да прыкутага героя кожны дзень прылятае арол, каб дзяyбцi яго печань. У фiнале твора Праметэй правальваецца пад зямлю разам з кавалкам скалы, да якой ён быy прыкуты.

Назва Грэцыi на грэчаскай мове – Элада, а грэкi называлi сябе элiнамi. Час росквiту старажытнагрэчаскай лiтаратуры прынята называць перыядам класiкi або элiнскiм перыядам.

У эпоху элiнiзму паспяхова развiвалася лiрыка рымскiх паэтаy Катула, Авiдзiя, Гарацыя. Арыстоцель распрацаваy “Паэтыку” вершаскладання, сiстэму жанраy, стыляy, вобразаy, смела пранiкаy у законы мастацкай творчасцi, не толькi iмкнуyся данесцi да чытача прыгажосць мастацкага твора, але i раскрываy адметнасцi мастацкай формы, г. зн. паглыбляyся y самую сутнасць твора, раскрываy тэхналогiю, па якой ён створаны.