Паняцце гіпнозу: навуковы падыход

Па знешнiх праявах у гiпнозе можна вылучыць тры стадыi: першая-дрымотнасць (чалавек адчувае патрэбу y спакоi, незвычайную цяжар цела, яму цяжка адкрыць вочы); другая-гипотаксия (лёгкi сон), пры якой адзначаецца выяyленая каталепсия (стан васковай гнуткасцi, калi членам цела можна надаць любое становiшча), чалавек не губляе здольнасцi да yспамiну перажыванняy, i вырабленае y гэтым стане выклiканне выяyляе сваё дзеянне i y постгипнотическом стане; трэцяя стадыя-самнамбулiзм, або глыбокi гiпноз, калi гипнотизируемый цалкам адгароджаны ад якiх-небудзь «канкурую-юць» уражанняy i захоyвае кантакт толькi з гiпнатызёрам; пры гэтым пасля абуджэння чалавек звычайна не памятае нiчога з таго, што з iм адбывалася падчас гiпнатычнага сну.

У пачатковых стадыях гiпнозу, калi y чалавека i жывёлы выяyляецца толькi падобнае сну стан, магчыма адукацыю i yмацаванне новых умоyных сувязяy; y больш глыбокiх стадыях гiпнозу працэсы yстанаyлення, а тым больш замацавання новых умоyных сувязяy, значна абцяжараныя. Усе названыя з'явы, якiя выяyляюцца з боку вышэйшай нервовай дзейнасцi y гiпнатычных фазах, звязаныя з панiжэннем узбудлiвасцi нервовых клетак кары вялiкiх паyшар'яy галаyнога мозгу i. п. Паyлаy сцвярджаy, што мы маем у гiпнозе i на кары галаyнога мозгу панiжаны станоyчы тонус з прычыны иррадиировавшего тормо-шча. У стане глыбокага гiпнозу, у стадыi так званага самнамбулiзму, ствараюцца найлепшыя yмовы для рэалiзацыi выклiкання. У гэтай стадыi можна дамагчыся поyнай нерухомасцi чалавека, можна надаць членам любое нязвыклае становiшча, разнастайныя мудрагелiстыя паставы, якiя загiпнатызаваны будзе захоyваць на працягу доyгага часу без з'яy стомы (стан каталепсii i кататонii). У стане самнамбулiчнай фазы часам могуць быць выклiканыя вельмi глыбокiя змены паводзiн чалавека, што выяyляецца y магчымасцi выклiкання галюцынацый i iншых змяненняy yспрымання, а таксама дзеянняy i yчынкаy, якiя адпавядаюць больш ранняга yзросту, нават дзiцячаму. Устаноyлена таксама, што загiпнатызаваць можна выклiкаць розныя перажываннi, якiя выклiкаюць змяненне функцыянальнага стану некаторых сiстэм арганiза-нiзкая, напрыклад yзмацняюць або аслабляюць сардэчную дзейнасць, якiя змяняюць маторную i сакраторную функцыi страyнiкава-кiшачнага гасцiнца, якiя павышаюць або панiжальныя yтрыманне цукру, липоидов i хларыдаy у крывi, i да т. п. З'явы самнамбулiзму абумоyлены нераyнамернасцю распаyсюджвання тармажэння па кары вялiкiх паyшар'яy галаyнога мозгу.