Апавяданьні паштовых марак пра Вялікае Княства

Зрэдку – манэты грэцкiх калонiяy на Чорным моры: Ольвii, Пантыкапею.

Тетрадрахм Пiлiпа Другога з галавой Зеyса. 359 – 336 да Р. Х. Марка пошты Грэцыi, выдадзеная y 1956

Бурштынавы шлях заняпаy толькi y сярэднявечча, калi зменшыyся попыт на бурштын i Прычэрнамор'е было захоплена мусульманскай Турцыяй. Але гандаль таварамi не прыпыняyся i на зьмену Бурштынаваму шляху прыйшоy Шлях «з варагаy у грэкi», якi праiснаваy па XII стагодзьдьдзе. На тэрыторыю нашай краiны прыпадала важная частка гэтага шляху праз балтыйска-чарнаморскi водападзел, якi трэба было пераадольваць па сушы.

Караблi перацявалi, валаклi па напрамку, якi злучаy Дзьвiну з Дняпром. Валокi бралi пад кантроль ураднiкi, якiя займалiся зборам «валочнага» падатку-мыта. У такiх месцах yзьнiклi першыя гарады i дзяржавы на нашых землях: Полацкае княства на Заходняй Дзьвiне, Смаленскае-на Дняпры i Тураyскае-на Прыпяцi.

Старажытныя гандлёвыя шляхi. Счэпка «Шлях з варагаy у грэкi». Высадка скандынаyскiх маракоy. Славяне на баявой ладзьдзi.

Сумесны выпуск Украiны i Эстонii y 2003

На верхняй марцы манэта дацкага караля Свэнда Эстрыдсена, а y нiзе маркi надпiс «Полоцьк». На нiжняй марцы срэбная манэта князя Уладзiмiра Сьвятаслававiча.

Апiсаньне маршруту ёсьць у «Аповесьцi часовых гадоy» i y творы бiзантыйскага iмпэратара Канстанцiна VII Чырвонага «De administrando imperio» («Аб кiраваньнi iмпэрыяй»; складзена y 943—953). Узьнiк у канцы IX – пачатку X стагодзьдзяy, заняпаy у 1204, пасьля разбурэньня крыжакамi Канстантынопалю, у вынiку чаго цэнтар сьветавога гандлю перамясьцiyся y Вэнэцыянскую рэспублiку, што вядзе да яе росквiту i страты Кiевам i Полацкам свайго стратэгiчнага значэньня.

Купцы, якiя дабiралiся y Канстантынопаль за 40—50 дзён, везьлi y Бiзантыю хлеб, рамёствы, срэбра y манэтах, рабоy, футра, мёд, воск, а таксама тавары са Скандынавii i Прыбалтыкi (зброю, бурштын). З поyдня па Дняпры везьлi вiно, спэцыi, садавiну, дарагiя тканiны, ювэлiрныя вырабы, шкляны посуд. Дарэчы, нашы продкi пiсалi i на васковых таблiчках.

Байдак. Казацкая «Чайка». Маркi пошты Украiны, выдадзеныя y 1999

Бiзантыйскi iмпэратар Канстанцiн Багрянародны (905—959) расказвае: «Славяне, падуладныя Русi, iмёны крывiчы i лучаны, а iншыя славяне сякуць дрэвы на лодкi y зiмовы пэрыяд, апрацоyваюць iх, а калi надыходзiць час, калi растане лёд, апускаюць у блiжэйшыя азёры. І як толькi iх спускаюць у Дняпро, яны iдуць па гэтай рацэ, прыходзяць у Кiеy…».