Бабалардын жанырыгы

Анын ата –энеси бакшы жана к?з, ачык эле. Алардын к?з? ачыктыгы тее байыркы убактан бери атадан балага ?т?п келаткан кесип болчу. Ми? Сууда мындан таасирд?? киши болгон эмес. Булардын укум-тукуму мурунтан бери бийл??ч?л?рд?н кызматын кылып ошолордун ишине ар дайыма жардам берип келген. Нуркебай к?з? ачык Токой жериндеги баардык к?з? ачык, бакшылар менен байланышта болгон. Эне Сай жеринде Нуркебай сыяктуу чыныгы к?з? ачыктар ?т? зейрек. Анын айтканы ар дайыма туура болгон. Бирок ал баарына эле к?з? ачыктык кылып баарынын эле тагдырын айтып бере бербейт.

Ал айрым адамдарга гана к?з? ачыктык кылган.

К?з? ачык Жучунун тагдырын туура эле айтты окшойт. ?м?р?н?н акырында Тем?ч?н Кулан деген сулуу аял менен жашап, ал эмне десе ошонун баарын аткарган. Жучу кийинки учурда Тем?ч?нг? такыр баш ийбей моюун толгой баштайт, мунусу Тем?ч?нг? жакпайт. Кулан дагы Жучуга каршы иштерди ж?рг?з?т. Алардын ортосунда чо? карама-каршылык пайда болот. Ушул эк?? тарабынан Жучуга уу берилип жок кылынган сыяктанат.

Канчалык ченемсиз бийлик болсо да ал жараткандын буйругуна баш ийет эмеспи. Адамдар ?м?рд?н артында ?л?м бар экенин билет болду бекен.

КЫРГЫЗДАРДЫН ЧАБЫЛЫШЫ

Бул кезде Долон кыргыздын бир уруусун бийлеп ж?рг?н бийлердин бир?? болчу. Ал ?з жакындарын бириктирип инал Олебектин айткандарынан чыкпай ошонун жолу менен ж?рд?. Кыргыздардын ал кездеги бийлик башында турган адамды «Инал» деч?. Ал бийликтин хандан кийинки сереси эле. Олебектерге Монголдор к?п кыршылык кылган жок.

Кыргыздардын жанында тумат. кыштым, урасыт, т?л?с жана башка уруулар бар эле. Булардын ичинен саны арбын ушулар болчу. Туматтарды монголдор ?т? катуу эзип жиберди. Алардын эз??с?н? туматтар чыдай албай калган сыяктуу. Ошол ?ч?н жигиттер курал-жарак жасап монголдрго каршы к?р?ш?? ?ч?н даярдана баштады.

Жучудан туматтарга чабаган чаап келди.

– Бизге ?ч ми? кол берсин,-деген экен.

Туматтардын ажосу Элкен:

– Бере албайбыз биздин согушка даярдыгыбыз жок,– деген кабарды айттырды

– Анда салык т?л?с?н,-деп жатат.

Элкен буга дагы к?нб?д?. Анткени ал жакында эле к?п салык т?л?г?н эле.

Чабаган болгон жа?ылыктын баарын Жучуга жеткирип барды. Хан каарланып, Баргул баатырды чакыртты. Ал кыйын ноён эле баардык салгылашта же?илген эмес. Же?ил??н? да каалабаган. Баргул к?п жерге кыргын салып, далай кошуундун канын суудай агызган. Ошондуктан Тем?ч?н аны жанындай к?р?п, ага к?п сыйлыктарды жана арбын наамдарды берген.