Бабалардын жанырыгы

Ошону менен ал Тагай бийдин элге болгон ишин арылатып, журтка жакындатып, ?з?мч?л эмес ?з к?м?ч?н? к?л тартпаган калыс эле деп карыялар с?йл?г?н уламаларда к?п кеп болот.

Душмандар уу коргошун берип жок кылабы,-деп ага жаш кезинен уу коргошун таткантып ж?рд?.

Уу коргошун ичип алганда.

Тагай бий такыр ?лб?г?н.

Азабын к?рд? жашоонун,

Ал пенде нени к?рб?г?н.

Ат ?ст?нд? баратып, жаа атып, найза сайып, кылыч чапканды э? жакшы к?рг?н. Адигене аны бий к?т?р?п салды. Ал башынан эле адилет, калыс жана жолдоштору жемелеп турса да, оор басырыктуу к?т?р?мд?? болчу.

Жана бир нерсени будамайлап кетпей, чуу куйрук жайы жок ушул сапатынан эле башкаруучу хан же улук бий боло турган ж?нд?м? болгон. Ал ке? пейил жетим жесирлерге кайрылган ?т? кайрымдуу пенде эле. Адамда чынчылдык, боорукердик, токтоолугу жагы тоодой алтынга бергис улуу сапат болот эмеспи.

Биз уламабызда билгич карыялар айткан ошол бир баянга токтоло кетели.

***

Айлана аптап болуп ысыган жай чилдеси эле. Мал-жан к?нд?н тийген ысыгынан качып к?л?к?г? умтулуп турган маал.

Астыда шорлуу жерден туз топурактын ?ст?н? чыгып турат. Жолдо ?ск?н жапайы ак мамык дан, киргишен к?п жылдык ч?п. Булар ушундай шорлуу топурактуу жерди мекендейт. Жана эки жакты акмалап караган адамга кызылча, шакар ч?п, баялыш, с?кс??л кездешет. Бадалдын т?б?н?н кескелдирик чуркап, тигинде ысык кумда жылан оролуп жатат. Анда-мында канат кагып, кыска кайрыктарын созуп, ч?л торгойу учуп ?т?т. Мындай ысыкта жол ж?р?? бир топ к???лс?з, анткени к?н ысыгы адамдардын талыкшытып, шайын кетирет. К?кт? каалгый айры куйрук жерден бир нерсе издеп сызат. Адырдан ары тарп издеген жорулар учуп баратат. К?кт? бирин-экин ак булуттар каалгый сызат. Ондой атчан жол менен кетип баратат. К?н дагы чыгыштан чыгып батышка сапарын улап кетип баратат. Алдыда акбоз жоргочон келишимд?? ак калпак кийген бутунда анжиян ?т?к, колунда чеберлер жасаган жылан боор камчы. К?нг? к?йг?н ??? кара тору, муруту ?з?н? жарашыктуу койдуруп, к?з карашы ?т? с?рд??, же аны адам карай албайт. Анын о? жагында жээрде атчан бийдин ке?ешчиси жашы небак эл??д?н ?тк?н адам Б?л?й карыя. Сол жагындагы сары атчан сакал мурутуна али ак кире элек к?з? ?тк?р, кыр мурун кара тору адам бул дагы бийдин ке?ешчиси. Бий бир нерсени чечеерде ушулардын акыл-насаатына таянат. Антпесе болбойт, «Жалгыз адамдын акылы жарты акыл, к?п адамдын акылы аккан дайра»– дейт эмеспи ата-бабалар, булар башынан бийге, андан мурун элге небак алынган калыс адамдар.