Балиқчи ва балиқ ҳақида эртак (Александр Пушкин) 5-9-синф

Pushkin oddiy, mehnatkash xalqni yaxshi ko�radi. Buni adibning asarlari misolida, ertak-dostonlarida his qilish mumkin. Ya’ni Pushkin satrlarida xalqqa bo�lgan cheksiz hurmat tuyg�usi barq urib turadi.

«Baliqchi va baliq haqida ertak» (1833) dostonida shoir pok muhabbat mangu bo�lishini orzu qiladi. Boylik, mansab deb o�tgan kunni unutmaslikni istaydi. Bundan tashqari, kimki halol peshona ter to�kib boylik orttirsa, birovlar hisobiga boyiydigan bo�lsa, bu boylik hech qachon yuqmasligini, birovniki birovnikiligicha qolib ketishini kampir qismati bilan chog�ishtirib hikoya qiladi.

«Pop va uning xizmatkori Balda haqida ertak»dagi (1831) Pop obrazini shoir juda mahorat bilan ko�rsatib berdi. Tekinxo�r, ochko�z, o�zgalar hisobiga umr kechiradigan pop, aslida pastkash kimsa ekanligini keskin ochib tashlaydi. Unga qarama-qarshi obraz – oddiy va halol, mehnatkash va bahodir yigit Balda obrazini ijod cho�qqisiga ko�taradi.

Rostgo�y, haqiqatni yoqlovchi shoir «O�lik bekach va yetti bahodir haqida ertak» (1834), «Shoh Saltan haqida ertak» asarlarida haqiqat bir kun emas bir kun o�z o�rnini topadi, hamma baxtli bo�ladi, degan fikrni ilgari suradi.

A.S.Pushkin bolalarning ona Vatanga, tabiatga, odamlarga mehr-muhabbatini oshiradigan ko�plab she’rlar yozdi. «Qish ertasi», «Dengizcha», «Men yana keldim», «Enagamga», «Bulut», «Anchar», «Tutqun» kabi she’rlar shular jumlasidandir.

Pushkinning ko�plab asarlari o�zbek tiliga tarjima qilingan. Masalan, «Boris Godunov», «Dubrovskiy», «Kavkaz asiri» Cho�lpon tomonidan (1936–1937), «Yevgeniy Onegin» Oybek tomonidan (1937), «Boqchasaroy fontani» Usmon Nosir tomonidan (1937), «Kapitan qizi» Abdulla Qahhor tomonidan (1939), «Ruslan va Lyudmila» Mirtemir tomonidan (1948) tarjima qilingan va bu asarlarning barchasi o�zbek kitobxonining ham sevimli mulkiga aylanib bo�lgan.

В В В В Muharrirdan

BALIQCHI VA BALIQ HAQIDA ERTAK

O�tgan chog�da dengiz bo�yida

Cho�l va kampir umr surgandi.

Yerto�lada – eski uyida

O�ttiz uch yil birga turgandi.

Chol to�r solib ovlarkan baliq,

Kampir esa yigirar urchuq.

Chol dengizga to�r soldi bir gal,

Baqa yaproq ilindi yolg�iz.

To�r solganda chol ikkinchi gal,

Ilindi-ku dengiz o�lani.