Қор одам

Qiz kamgap, qat’iyatli edi, ammo o�z ishini do�ndirib bajarardi, bitta aybi shu ediki, yuqoriga tarmashib chiqolmasdi! Boshqalar uning ayol kishi ekanligini bilib qolishmasdan suvga puflab yubora qoldim, xo�p ish qildim!

Valdemar Do oltin topdim deb o�ylagan kunidagidek pasxaning dastlabki kunida laylak uya qurgan tom ustidan Anna Dorteyaning oxirgi toat-ibodat ovozini eshitib qoldim.

Hujraning derazasi ham yo�q edi, uning o�rnida dumaloq tuynukcha bor edi; oltin barkashday bo�lib chiqqan quyosh nurlari shu tuynuk orqali hujraga tushdi.

Uy ichi munavvar bo�lib ketdi! Anna Dorteyaning nigohi bu nurga bardosh berolmadi. U ko�zini asta yumdi; yuragi esa urishdan to�xtadi! Bu o�rinda quyoshning hech qanday aybi yo�q edi, bordiyu u o�sha tongda yuz ko�rsatmaganida ham shunday bo�lardi.

Laylak Anna Dorteya vafot etgunga qadar unga boshpana berdi. Men esa uning qabri ustida ham, otasi qabri ustida ham ashulamni aytaverdim, boshqalar bilmasa ham, men ularning qabri qayerdaligini yaxshi bilaman.

Yangi zamonlar, boshqa zamonlar! Eski qatnov yo�l endilikda atrofi o�rab olingan poliz yonidan o�tadi, qabrlar ustidan esa yangi yo�l o�tadi. Hademay qator vagonlarini sudrab, unutilgan qabrlar ustidan pishqirib parovoz o�tadi. G�uv-g�u-u! O�taver!

– Valdemar Do hamda uning qizlari qissasi ana shunaqa. Qo�lingizdan kelsa uni durustroq hikoya qilib bering! – deb gapini tugatibdi shamol va boshqa yoqqa qarab yo�l olibdi.

Shu bilan uning qorasi ham ko�rinmay qolibdi.

NONNI BOSGAN QIZ

Siz kavushim iflos bo�lib qolmasin, deb nonni bosgani uchun yomon ahvolga tushib qolgan qizcha haqidagi hikoyani eshitgansiz. Bu haqda yozilgan ham, bosilgan ham. U kambag�al, biroq mag�rur, kekkaygan bir qiz ekan. Uning bema’ni qiliqlari ko�p ekan. Jajjigina qizchalik paytlarida pashshalarni tutib olib, qanotlarini yulib tashlashni yaxshi ko�rarkan; uchadigan pashshalar o�rmalaydigan bo�lib qolganda juda quvonar ekan-da.

U tillaqo�ngiz va go�ng qo�ng�izlarni tutib, to�g�nag�ich sanchib qo�yar yoki oyoqlarining ostiga yashil yaproq yo bo�lmasa bir parcha qog�oz yopishtirib qo�yar ekan. Bechora tirmashib, to�g�nag�ichdan ozod bo�lish uchun aylanib, bukilaverarkan, Inge bo�lsa qotib-qotib kulaverarkan:

– Tillaqo�ng�iz o�qiyapti! Sahifalarni varaqlashini qarang! – deyarkan u.

U katta bo�lgan sari yomon qiliqlari ko�payaveribdi.