Қор одам

Botqoqlik alvastisi alvastilar hamda o�rmon devlarining xolasi ekan, bu hammaga ma’lum narsa, bular haqida kitoblarda ham yozilgan, qo�shiqlar to�qilgan, bir necha bor ularning suratlari chizilgan, botqoqlik alvastisi haqida esa hali ko�p narsa ma’lum emas; yoz oylarida o�tloqlar ustidan tuman ko�tarilsa odamlar: «Botqoqlik alvastisi pivo pishiryapti! – deyishadi. Shunday qilib, qiz ana shu pivoxonaga tushib ketibdi, u yerda uzoq turishga hech kim bardosh berolmas ekan! Axlat o�ra botqoqlikdagi pivoxonaga qaraganda ming bor pokiza ekan! Pivo pishiradigan har bir idishdan kishi ko�nglini behuzur qilib yuboradigan badbo�y hid kelib turganmish, idishlar bir-biriga zich joylashganmish; oralari sal ochiq joylarga yiltiroq, semiz baqalar o�rnashib olganmish.

Inge ana shunday joyga tushib qolibdi! Qiz o�zini ana shunaqa sovuq, yopishqoq, jirkanch tirik qorishma ichida ko�rib dahshatdan titrab ketibdi; badani qota boshlabdi. Non uning oyog�iga yopishib olib, qahrabo soqqa xasni tortqilaganday hadeb pastga tortarmish.

Botqoq alvastisi uyida ekan; o�sha kuni pivoxonaga mehmonlar kelishgan ekan, bu mehmonlar shayton bilan uning eng katta momosi – zaharli kampir ekan. Kampir hech qachon bekor o�tirmas ekan, hatto mehmonga ham birorta ermak olib borarkan: teridan kavushlar tikarkan, bu kavushni kiygan odamlar oromini butunlay yo�qotib qo�yisharkan. Kampir yana tuhmatlarni yoki odamlarning og�zidan chiqqan bejo, shaloq so�zlarni to�qirkan, xullas, uning turgan-bitgani inson zoti uchun koni ziyon ekan! Ha, shaytonning momosi tikishga ham, to�qishga ham juda chechan ekan!

U Ingeni ko�rib qolibdi, ko�zoynagini to�g�rilab qizga qarabdi-da, so�ng:

– Ie, bundan ish chiqadiganga o�xshaydi-ku! Uni bugungi tashrifimdan xotira qilib menga berilishini iltimos qilaman! Undan chevaramning dahlizi uchun ajoyib but chiqadi, – debdi.

Botqoq alvastisi Ingeni kampirga beribdi, u esa do�zaxga tushibdi, qo�lidan yomon ish keladigan odamlar do�zaxga to�g�ri yo�l bilan emas, balki aylanma yo�l bilan tusharkan!

Dahliz oxiri yo�q joyda ekan, qiz oldinga qarasa ham, orqaga qarasa ham boshi aylanaveribdi.

Hammayoq holdan toygan, shafqat eshigining ochilishini zoriqib kutayotgan gunohkorlar bilan to�lib ketgan ekan. Ular ancha vaqtdan beri kutib o�tirishganmish. Judayam bahaybat, semiz, arang lapanglab yurgan o�rgimchaklar ularning oyoqlarini ming yillik iplar bilan o�rab tashlabdi.