Қор одам

Qish davomida qushcha juda ko�p non uvoqlarini topib, boshqa qushlarga ulashibdi, agar ularning hammasini jamlansa, Inge kavushini avaylab bosgan non og�irligiga teng kelarkan. Eng oxirgi uvoq topilib, boshqa bir qushchaga berilgach, uning kulrang qanotlari oqarib, keng quloch yoyibdi.

– Ana, dengiz qaldirg�ochi uchyapti! – deyishibdi oppoq qushni ko�rgan bolalar. Qush goh to�lqinlarga sho�ng�ib, goh quyosh nurlari tomon uchib, birdan ana shu nur ichida yo�qolib ketibdi. Uning qayoqqa yo�qolganini hech kim ko�rmabdi.

– U quyoshga uchib ketdi! – deyishibdi bolalar.

QO�NG�IROQXONA QOROVULI OLE

U dunyoda hammaning martabasi yuqorilayveradi, pastlayveradi, yuqorilayveradi, pastlayveradi! Men bundan ortiq martabaga erisha olmasam kerak! – derdi qo�ng�iroqxona qorovuli Ole. – Martabang ulug�lashadi, pastlashadi, ulug�lashadi, pastlashadi, buni hamma sinab ko�rgan! Borib-borib hammamiz qo�ng�iroqxona qorovullariga aylanib qolamiz – hayotga hamda boshqa narsalarga yuqoridan pastga qaraganday qaraymiz.

Xushchaqchaq, gapga chechan qo�ng�iroqxona qorovuli bo�lmish oshnam ana shunday derdi. Sirtdan qaraganda, dili nima desa, tili ham shuni aytayotganday bo�lardi-yu, ammo ko�p narsalarni ko�nglining to�rida yashirib yurardi. Uning nasl-nasabi ham chakki emas ekan, odamlarning aytishiga qaraganda, u ulug� martabali bir amaldorning o�g�li ekan, o�zi ham o�shanaqa odam bo�lishi mumkin ekan; ma’lumotli bo�lgach, avvaliga o�qituvchining qo�lida ishlabdi, so�ng ruhoniyga yordamchilik qilibdi, biroq bundan hech foyda chiqmabdi!

Ole ruhoniynikida bo�lganida har ishga hozir-u nozir bo�lib turarkan; u o�sha vaqtlarda yosh yigitcha bo�lganidan o�ziga ortiqcha zeb berarkan; bir kuni u etigi uchun yaltiroq moy talab qilibdi, ruhoniy esa unga oddiy etik moyi beribdi, ana shu bahona bo�lib oralari buzilib qolibdi.

Biri xasissan desa, ikkinchisi bekorchisan, debdi. Etik moyi bahona, ular bir-birlari bilan yuz ko�rmas bo�lib ketishibdi. Baribir Olening talabi qondirilmay qolaveribdi: u keyingi hayoti davomida ham dunyodan yaltiroq etik moyi talab qilsa, oddiy etik moyi olaveribdi; u odamlardan yuz o�giribdi, darvesh bo�lib ketibdi. Biroq, darveshlik hujrasini, bir burda nonni faqat katta shaharlardagi qo�ng�iroqxonalardangina topish mumkin ekan.