Уч бақалоқ

Otlar otishmadan va to�satdan qorong�i bo�lib qolganidan hurkib ketishdi.

Natijada doktor tushgan izvoshning ag�darilib ketishiga sal qoldi. Aravakash ot jilovini keskin burib, doktorni orqa ko�chalardan olib ketdi.

Shunday qilib, doktor Gaspar Arneri g�ayrioddiy kun va g�ayrioddiy kechani o�z boshidan kechirib, nihoyat uyiga qaytib keldi. Uni uy bekasi Ganimed xola ostonada kutib oldi. Xola judayam qattiq hayajonda edi. To�g�ri-da: doktor juda uzoq vaqt yo�q bo�lib ketgan edi! Ganimed xola kaftlarini bir-biriga urib, oh-voh qilib, boshini sarak-sarak qilgancha derdi:

– Voy, sho�rim, ko�zoynagingiz qani? Sinib qoldi? Voy, doktori tushmagur-e! Plashingiz qayoqda qoldi bo�lmasa? Yo�qotib qo�ydingizmi? Oh, oh!.

– Ganimed xola, men yana ikkala poshnamniyam sindirib tashlab keldim…

– Voy, o�lmasam, bu ko�rgilik ham bormidi?!

– Bugun undan ham og�irroq falokat yuz berdi, Ganimed xola: qurolsoz Prosperoni asirga oldilar.

Ganimed xola kunduzgi bo�lgan voqealardan bexabar edi. U to�plar gumburini eshitgan, shahar tepasida yong�in shu’lasini ko�rgan edi. Qo�shni xotin unga Sud maydonida yuzta duradgor isyonchilarni qatl etish uchun kundalar yasashayotganini aytgan edi.

– Men judayam qo�rqib ketdim. Hamma derazalarning qopqalarini yopdim-da, hech qayoqqa chiqmasdan sizni kutib o�tirdim. Hadeganda kelavermadingiz. Judayam xavotir oldim.

Tong otib qolgandi. Doktor yotgani hozirlik ko�ra boshladi.

U o�rgangan yuzta ilm orasida tarix fani ham bor edi. Uning charm muqovali kattakon daftari bo�lib, doktor mana shu daftarga yuz bergan muhim voqealar haqida o�z mulohazalarini yozib borardi.

– Har qanday vaziyatda ham saranjom bo�lish kerak, – dedi doktor barmog�ini ko�tarib.

Shundan keyin, doktor garchi juda qattiq charchagan bo�lsa ham, o�sha charm muqovali daftarini olib, stuliga o�tirdi-da, yoza boshladi:

«Hunarmandlar, konchilar, matroslar – shaharning barcha qashshoq aholisi Uch Baqaloq hokimiyatiga qarshi qo�zg�olon ko�tardi. Gvardiyachilar g�olib chiqdilar. Qurolsoz Prospero qamoqqa olindi, gimnastikachi Tibul qochdi. Hozirgina Yulduz maydonida bir gvardiyachi o�z ofitserini otib o�ldirdi.