Уч бақалоқ

Lekin bir ko�z uchun ham tashqarida yuz berayotgan hodisa yetarli darajada dahshatli edi.

Bahaybat temir darvoza lang ochildi. Shu payt uch yuztacha odam birvarakayiga darvozadan yopirilib kirib keldi. Bular yashil qaytarma yoqali kulrang movut kamzul kiygan hunarmandlar edilar. Ular qora qonga bo�yalib, gup-gup yiqilardilar. Otliq gvardiyachilar ularni bosib-yanchib o�tardilar. Ular qilich chopishar, miltiq otishardi. Sariq patlar xilpirar, qora kleyonka shlyapalar yaltirar, otlar qip-qizil og�izlarini katta-katta ochar, ko�zlarining paxtasini chiqarar va har yoqqa og�izlaridan ko�pik sochardilar.

– Qaranglar! Qaranglar! Prospero! – deb chinqirdi doktor.

Qurolsoz Prosperoning bo�yniga sirtmoq solib sudrab kelardilar. U har qadamda yiqilar, yana o�rnidan turib olar edi. Uning malla sochlari patila-patila bo�lib ketgan, yuzi qon, bo�ynida yo�g�on sirtmoq bor edi.

– Prospero! Prosperoni asirga olishdi! – deb chinqirdi doktor.

Xuddi shu payt kirxonada bomba portladi.

Minora bir tebranib qiyshaydi, shu ko�yi bir zum turdi-da, so�ng gumburlab qulab tushdi. Endi ikkinchi poshnasini ham, hassasi bilan jomadonchasi-yu, ko�zoynagini ham yo�qotgan doktor o�mbaloq oshib yiqildi.

II BOB

QATL KUNDASI[2 - O�limga mahkum etilgan odamning boshini chopish uchun qo�yilgan to�nka.]

Doktor shuncha balanddan yiqilsa ham? xayriyat shikast emadi, boshi ham yorilmadi, oyoqlari ham butun qoldi. Lekin shunga qaramay, doktor Gaspar Arneridek keksayib qolgan odam uchun bunday balanddan qulash ancha noxush edi-da.

Harqalay, doktor qo�rquvning zo�ridan hushini yo�qotib qo�ydi.

U hushiga kelganida kech kirgan edi. Doktor chor atrofga ko�z yugurtirib chiqdi.

– Attang! Mana, ko�zoynagim ham sinibdi. Ko�zoynaksiz yaxshi ko�radigan odam ko�zoynak taqqanda ko�zi qanday xiralashsa, mening ham ko�zim endi ko�zoynaksiz shunaqa xiralashadi. Juda chatoq bo�ldi-da. Odamning g�ashiga tegarkan.

Keyin doktor oyoq kiyimining poshnalari uzilib tushganini ko�rib g�o�ldiray boshladi:

– O�zim shundoq ham pakana odam edim; endi bo�yim yana to�rt enlik pasayadigan bo�ldi, balki sakkiz enlik pasayib ketarman, negaki, ikki poy botinkamning poshnasi ko�chib, yo�qolib qolgan-ku… Yo�q, undaymas-ov, faqat to�rt enlik pasayaman, albatta.

U g�isht parchalari ustida cho�zilib yotardi. Minora deyarli butunlay qulab tushgan edi.